İcra ve İflas Kanunu uyarınca verilen 'tazyik hapsi'nin hukuki niteliği nedir? Yargıtay 11. Ceza Dairesi'nin 2014/17713 K. sayılı kararı ışığında, tazyik hapsi için TCK'da düzenlenen ceza zamanaşımı ve 5275 sayılı İnfaz Kanunu'ndaki koşullu salıverilme hükümleri uygulanabilir mi?

Yargıtay 11. Ceza Dairesi'nin 2014/17713 K. sayılı kararında da detaylıca açıklandığı üzere, tazyik hapsi (ve disiplin hapsi), TCK m. 45 anlamında bir 'hapis cezası' değildir. Tazyik hapsi, kişiyi belirli bir yükümlülüğü (örneğin borcu ödeme) yerine getirmeye zorlamak amacıyla uygulanan, CMK m. 2'de tanımlanan 'disiplin hapsi' niteliğinde bir yaptırımdır. Bu hukuki nitelendirme şu sonuçları doğurur: 1) Ceza Zamanaşımı: TCK m. 71'de düzenlenen ceza zamanaşımını kesen nedenler (örneğin mahkumiyet hükmünün infazı için yakalanma), suçlar için öngörülen hapis cezalarına ilişkindir. Tazyik hapsi bir hapis cezası olmadığından, TCK'daki ceza zamanaşımını kesme kuralları tazyik hapsi için uygulanmaz. Tazyik hapsi, İİK m. 354/2'de belirtilen kendi özel 2 yıllık zamanaşımı süresine tabidir ve bu süreyi kesen bir düzenleme bulunmamaktadır. 2) İnfaz Hükümleri: 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 1. maddesi, kanunun amacının 'ceza ve güvenlik tedbirlerinin infazı' olduğunu belirtir. Tazyik hapsi bu kapsama girmediği için, 5275 sayılı Kanun'da düzenlenen koşullu salıverilme, denetimli serbestlik gibi lehe infaz rejimleri tazyik hapsi için uygulanamaz. (barandogan.av.tr/blog/mevzuat/infaz-kanunu-madde-1.html, Yargıtay 11. Ceza Dairesi E: 2014/17801, K: 2014/17713)