Ölüm veya yaralanmayla sonuçlanan bir trafik kazasında, yayanın kusurunun belirlenmesinde Karayolları Trafik Kanunu (KTK) m. 68'deki kuralların rolü nedir? Bir yayanın bu kurallara uymaması, sürücünün cezai sorumluluğunu tamamen ortadan kaldırır mı?

KTK m. 68, yayaların uyması gereken kuralları (yaya yolunu kullanma, geçitlerden geçme vb.) düzenler. Bir trafik kazasında yayanın bu kurallara aykırı davranması, TCK m. 22/4 uyarınca 'failin kusuruna göre' cezanın belirlenmesinde dikkate alınır. Yayanın kusurlu olması, sürücünün cezai sorumluluğunu otomatik olarak ortadan kaldırmaz. TCK m. 22/5'e göre, birden fazla kişinin taksirle işlediği suçlarda herkes kendi kusurundan dolayı sorumlu olur ve cezası kusuruna göre ayrı ayrı belirlenir. Bu ilkeye 'sorumlulukta şahsilik' ve 'kusurun paylaştırılması' denir. Mahkeme, bilirkişi raporuyla hem sürücünün (trafik kurallarına uyup uymadığı, hız, dikkat ve özen yükümlülüğü vb.) hem de yayanın (KTK m. 68'e aykırılık vb.) kusur oranlarını tespit eder. Eğer kazanın meydana gelmesinde sürücünün hiçbir kusuru yoksa ve kaza münhasıran yayanın kusurlu hareketinden kaynaklanmışsa, sürücüye ceza verilmeyebilir. Ancak sürücünün de (az dahi olsa) bir kusuru varsa, yayanın ağır kusurlu olması sadece sürücünün cezasında bir indirim sebebi teşkil eder, sorumluluğunu tamamen kaldırmaz. (www.zulkufarslan.av.tr/yayaya-ceza-verilir-mi/, TCK m. 22, KTK m. 68)