6502 sayılı TKHK'nın 11. maddesi uyarınca, ayıplı bir mal satın alan tüketicinin sahip olduğu seçimlik haklar, 'üretici' ve 'ithalatçı'ya karşı da ileri sürülebilir mi? Satıcı, üretici ve ithalatçının bu ayıptan kaynaklanan sorumluluğu ne tür bir sorumluluktur?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #193046

Evet, tüketici bu seçimlik haklarını sadece satıcıya karşı değil, aynı zamanda üretici ve ithalatçıya karşı da ileri sürebilir. TKHK m.11/1, tüketicinin bu hakları 'satıcıya karşı' kullanabileceğini belirtirken, m.11/2, 'Ücretsiz onarım veya malın ayıpsız misli ile değiştirilmesi hakları üretici veya ithalatçıya karşı da kullanılabilir.' diyerek bu iki hak için özel bir düzenleme getirmiştir. Ancak Yargıtay uygulaması, tüketicinin menfaatini daha geniş yorumlayarak, özellikle bedel iadesi gibi hakların da müteselsil sorumluluk gereği üreticiye/ithalatçıya karşı ileri sürülebileceğini kabul etme eğilimindedir. Satıcı, üretici ve ithalatçının bu ayıptan kaynaklanan sorumluluğu, 'müteselsil sorumluluk'tur (TKHK m.12/1). Müteselsil sorumluluk, tüketicinin, hakkını bu sorumlulardan herhangi birine veya hepsine karşı birlikte yöneltebileceği anlamına gelir. Tüketici, dilediği sorumluya başvurarak hakkının tamamının yerine getirilmesini isteyebilir. Örneğin, ayıplı malın bedel iadesi için sadece satıcıya değil, doğrudan üreticiye de başvurabilir. Sorumlulardan biri tüketicinin talebini yerine getirdikten sonra, kendi aralarındaki ilişkiye göre, ayıbın asıl kaynağı olan diğer sorumluya rücu edebilir. Bu düzenleme, tüketicinin, satıcının iflas etmesi veya ortadan kaybolması gibi durumlarda dahi hakkını alabilmesini sağlayan önemli bir güvencedir (ayipli-mal-ve-ayipli-hizmet-halinde-tuketicinin-haklari).