Anayasa Mahkemesi'nin bireysel başvuru üzerine, seçim barajını düzenleyen kanun hükmünü Anayasa'ya aykırı bularak 'iptal etme' yetkisi var mıdır? Anayasa m.152'deki 'itiraz yolu'nun bu senaryoda neden uygulanamayacağını, bireysel başvurunun amacı ve kapsamı açısından açıklayınız.

Hayır, Anayasa Mahkemesi'nin bireysel başvuru üzerine bir kanun hükmünü doğrudan 'iptal etme' yetkisi yoktur. Bireysel başvurunun (Anayasa m.148) amacı ve kapsamı, bir kanunun soyut olarak Anayasa'ya uygunluğunu denetlemek (norm denetimi) değil, kamu gücünün bir işlemi veya eylemi (ki bu bir kanunun uygulanması da olabilir) nedeniyle, Anayasa'da güvence altına alınmış temel hak ve özgürlükleri ihlal edilen bireyin bu ihlali tespit ettirmek ve gidertmektir. Bireysel başvuru, bir 'hak ihlali' denetimidir. Anayasa m.152'deki itiraz yolunun bu senaryoda uygulanamamasının nedeni, metinde de açıklandığı gibi, 'itiraz konusu kuralın, davada uygulanacak kural olması' şartının gerçekleşmemesidir. Bireysel başvuru davasında mahkemenin uygulayacağı kurallar 6216 sayılı Kanun'un ilgili maddeleriyken, seçim barajı kuralı davanın 'konusu'nu oluşturmaktadır. AYM, bireysel başvuru sonucunda seçim barajının hak ihlaline yol açtığına karar verirse, bu ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için kararı TBMM'ye gönderebilir ve bu durum, yasa koyucuyu yeni bir düzenleme yapmaya teşvik edebilir. Ancak AYM, 'seçim barajı kuralını iptal ettim' şeklinde bir karar veremez. Bu, norm denetimi ile hak ihlali denetimi arasındaki temel farktır (secim-baraji-tartismasi-devam-ederken).