Bir ceza davasında, sanığın sorgusu yapıldıktan sonra mahkeme, kendiliğinden veya sanığın talebi üzerine, suçun işlendiği yerin başka bir il olduğu gerekçesiyle 'yetkisizlik' kararı verebilir mi? CMK m.18/2'nin bu konudaki yasaklayıcı hükmünün temel amacı nedir?

Hayır, veremez. CMK m.18/2, bu konuda çok net ve emredici bir yasak getirmektedir: 'Yetkisizlik iddiasına ilişkin karar, ilk derece mahkemelerinde sanığın sorgusundan önce... verilir. Bu aşamalardan sonra yetkisizlik iddiasında bulunulamayacağı gibi mahkemeler de bu hususta re’sen karar veremez.' Sanığın sorgusunun yapılması, yetki itirazları için son andır. Bu andan sonra, davanın açıldığı mahkeme, yetkisiz olsa bile, o davaya bakmakla 'yetkili hale gelir'. Bu yasaklayıcı hükmün temel amacı, metnin gerekçesinde de belirtildiği gibi, 'usul ekonomisi' ilkesini hayata geçirmek ve davanın sürüncemede kalmasını önlemektir. Yargılamanın ileri bir aşamasında, tüm deliller toplanmışken verilecek bir yetkisizlik kararı, davanın başka bir mahkemeye gönderilmesine, tüm sürecin yeniden başlamasına ve ciddi bir zaman kaybına neden olacaktır. Kanun koyucu, yargılamanın hızını ve etkinliğini, yetki kuralının mutlak doğruluğuna tercih ederek, bu tartışmayı davanın en başında kapatmayı amaçlamıştır (hmk-madde-18-yetkisizlik-iddiasi).