5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nun 3/22. maddesi, suça konu eşyanın değerine göre cezada indirim veya artırım yapılmasını öngörürken, bu değerin tespitinde hangi anın (suç tarihi, yakalanma tarihi, el koyma tarihi) esas alınması gerektiğini belirtmemiştir. Yargıtay'ın bu konudaki yerleşik uygulaması nedir ve bu uygulamanın gerekçesi ne olabilir?

Yargıtay'ın yerleşik uygulamasına göre, bu değerin tespitinde 'suç tarihi' esas alınır. Metinde yer alan Yargıtay 19. Ceza Dairesi'nin kararında da 'suça konu eşyanın suç tarihindeki gümrüklenmiş değeri'nin tespit edilmesi gerektiği belirtilmiştir. Bu uygulamanın temel gerekçesi, ceza hukukunun temel ilkelerinden kaynaklanmaktadır. Bir suçun unsurları ve o suça uygulanacak cezanın çerçevesi, fiilin 'işlendiği anki' koşullara göre belirlenir. Eşyanın değeri, suçun bir unsuru veya nitelikli hali olarak cezanın miktarını doğrudan etkilediği için, bu değerin de suçun işlendiği andaki durumu yansıtması gerekir. Yakalanma veya el koyma tarihinin esas alınması, bu tarihlerdeki kur dalgalanmaları, enflasyon veya piyasa koşullarındaki değişiklikler nedeniyle, suçun işlendiği andaki haksızlık içeriğinden farklı bir sonuca yol açabilir. Örneğin, suç tarihinden sonra değeri artan bir eşya için failin daha ağır ceza alması veya değeri düşen bir eşya için daha az ceza alması, fiilin işlendiği andaki ağırlığıyla orantılı olmayacaktır. Bu nedenle, hukuki belirlilik ve suçla ceza arasındaki orantıyı sağlamak için 'suç tarihi' esas alınır (esya-degerinin-cezaya-tesiri).