Bir kişi hakkında, yurt savunması ihtiyacı (Kam. K. m.27/1) gerekçesiyle acele kamulaştırma kararı alınmıştır. Ancak daha sonra bu ihtiyacın, taşınmaza kalıcı olarak el koymayı gerektirmediği, sadece birkaç aylık bir kullanımın yeterli olduğu anlaşılmıştır. Bu durumda, acele kamulaştırma kararının hukuka uygunluğu 'ölçülülük' ilkesi açısından nasıl değerlendirilir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #192962

Bu durumda, acele kamulaştırma kararı, 'ölçülülük' ilkesinin alt ilkelerinden olan 'gereklilik' ve 'orantılılık (ölçülülük dar anlamda)' ilkelerine aykırı olduğu için hukuka aykırı hale gelir. - **Gereklilik İlkesi:** Bu ilke, amaca ulaşmak için birden fazla araç varsa, temel hak ve özgürlüklere en az müdahale eden aracın seçilmesi gerektiğini ifade eder. Metinde de belirtildiği gibi, eğer kamunun ihtiyacı (yurt savunması) 'geçici bir el koyma' ile karşılanabiliyorsa, mülkiyet hakkını kalıcı olarak ortadan kaldıran 'kamulaştırma' işlemi gerekli bir araç değildir. İdare, daha hafif olan tedbiri seçmek zorundadır. - **Orantılılık İlkesi:** Bu ilke, yapılan müdahale ile hedeflenen kamu yararı arasında makul bir denge olması gerektiğini ifade eder. Birkaç aylık bir kullanım ihtiyacı için bir kişinin mülkiyet hakkını tamamen elinden almak, elde edilecek kamu yararı ile yapılan müdahale arasında açık bir orantısızlık yaratır. Bu nedenlerle, böyle bir durumda açılacak bir iptal davasında, Danıştay'ın, idarenin daha hafif bir tedbir olan geçici el koyma yoluna gitmesi gerekirken, ölçülülük ilkesini ihlal ederek acele kamulaştırma kararı aldığı gerekçesiyle bu kararı iptal etmesi kuvvetle muhtemeldir (acele-kamulastirma-karari-nedir-itiraz-ve-iptal-davasi).