Birbiriyle çelişen iki bilirkişi raporu karşısında mahkemenin, HMK m.283 ve m.284 (mülga HUMK hükümleri) uyarınca yeni bir bilirkişi heyeti oluşturarak rapor almasının amacı nedir? Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin E:2013/18087, K:2014/2903 sayılı kararında bu yola başvurulmamasının bozma sebebi sayılmasının temelinde hangi yargılama ilkesi yatmaktadır?

Mahkemenin, birbiriyle çelişen raporlar karşısında yeni bir bilirkişi heyetinden rapor almasının amacı, mevcut çelişkiyi gidermek, uyuşmazlığı bilimsel ve teknik açıdan şüpheye yer bırakmayacak şekilde aydınlatmak ve vereceği karara sağlam, denetlenebilir bir gerekçe oluşturmaktır. Yargıtay'ın anılan kararında bu yola başvurulmamasının bozma sebebi sayılmasının temelinde, 'hukuki dinlenilme hakkı' (HMK m.27) ve 'adil yargılanma hakkı' (Anayasa m.36) ilkeleri yatmaktadır. Çelişkili raporlar, uyuşmazlığın teknik boyutunun tam olarak aydınlatılamadığı anlamına gelir. Mahkemenin, bu çelişkiyi gidermeden, raporlardan birini keyfi olarak veya yetersiz gerekçelerle diğerine üstün tutarak karar vermesi, hem tarafların delilleri tartışma ve iddialarını ispatlama hakkını zedeler hem de kararın gerekçesinin kanuni ve yeterli olmamasına (HMK m.297) yol açar. Yargıtay denetimi de ancak gerekçeli ve çelişkiden arındırılmış bir karar üzerinden sağlıklı bir şekilde yapılabilir. Bu nedenle eksik incelemeyle hüküm kurulmuş olur (hmk-madde-269-bilirkisilik-gorevinin-kapsami).