6098 sayılı TBK m.27/1'e göre 'kanunun emredici hükümlerine...aykırı...sözleşmelerin kesin olarak hükümsüz' olması ilkesi, 11.06.2022 – 01.07.2024 tarihleri arasında geçerli olan %25'lik kira artış sınırı (TBK Geçici m.2) bağlamında nasıl bir sonuç doğurur? Bu dönemde tarafların %40 oranında artış için yaptıkları anlaşmanın tamamı mı, yoksa sadece aşan kısım mı geçersizdir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #192921

TBK Geçici Madde 2, 'Bu oranları geçecek şekilde yapılan sözleşmeler, fazla miktar yönünden geçersizdir' şeklinde özel bir hüküm içermektedir. Bu hüküm, TBK m.27/1'deki genel 'kesin hükümsüzlük' kuralını, kira artış sözleşmeleri için özelleştirmekte ve bir 'kısmi hükümsüzlük' durumu yaratmaktadır. Dolayısıyla, tarafların %40 oranında artış için yaptıkları anlaşmanın tamamı geçersiz olmaz. Sadece, yasal tavan olan %25'i aşan %15'lik kısım geçersiz (hükümsüz) sayılır. Sözleşme, %25'lik artış oranı üzerinden geçerliliğini korumaya devam eder. Bu, bir nevi 'sözleşmenin ayakta tutulması (tahvil)' ilkesinin kanuni bir uygulamasıdır. Kiracı, bu durumda %25'lik artışı yaparak borcundan kurtulur ve ev sahibi kalan %15'lik kısım için yasal bir talepte bulunamaz. Eğer kiracı yanılarak %40 ödeme yapmışsa, sonradan bu %15'lik fazla kısmı sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri isteyebilir veya sonraki kira borçlarından mahsup edebilir (fahis-kira-artisi-nereye-sikayet-edilir).