Mirasbırakanın, vasiyetname ile saklı paylı mirasçılarının saklı paylarını ihlal eden bir tasarrufta bulunması halinde, bu tasarruf kendiliğinden geçersiz midir, yoksa bir dava açılması mı gerekir? Açılacak davanın adı, hukuki niteliği ve davayı kimlerin açabileceğini belirtiniz.

Saklı payı ihlal eden bir tasarruf (örneğin, tüm malvarlığını bir vakfa bağışlama), kendiliğinden geçersiz (yok veya mutlak butlanla batıl) değildir. Bu tasarruf, saklı paylı mirasçılar tarafından dava yoluyla iptal ettirilene kadar geçerliliğini korur. Saklı payları ihlal edilen mirasçıların açması gereken davanın adı 'tenkis davası'dır (TMK m.560 vd.). Tenkis davası, yenilik doğuran (inşai) bir davadır; yani mahkeme kararıyla birlikte, saklı payı ihlal eden tasarruf, ihlal oranında geçersiz hale gelir ve saklı pay mirasçıya iade edilir. Bu davayı, yalnızca saklı pay hakkı ihlal edilen yasal mirasçılar (altsoy, anne-baba, sağ kalan eş) açabilir. Atanmış mirasçılar veya vasiyet alacaklıları tenkis davası açamaz. Dava, miras bırakanın tasarrufunun ifa edildiği kişiye (lehine tasarruf yapılan kişi veya kuruma) karşı açılır (miras-hukuku-nedir).