Özel mahkemelerin (Aile, İş, Tüketici Mahkemesi vb.) bulunmadığı bir adli çevrede, bu mahkemelerin görev alanına giren bir dava açıldığında, yargılama hangi mahkeme tarafından ve hangi usule göre yapılır?

Metinde bu durum açıkça ifade edilmiştir: 'Özel mahkemelerin kurulamadığı yargı çevrelerinde (adliyelerde) genel mahkeme olan asliye hukuk mahkemesi, özel mahkemenin sıfatıyla yargılama yapacaktır.' Bu durumda Asliye Hukuk Mahkemesi, davaya 'o mahkemenin sıfatıyla' bakar. Örneğin, bir boşanma davasına 'Ankara (A ilçesi) Aile Mahkemesi Sıfatıyla Asliye Hukuk Mahkemesi' olarak bakar. Bu durumda iki önemli sonuç doğar: 1) **Yargılama Usulü:** Asliye Hukuk Mahkemesi, kendi genel yargılama usulü olan yazılı yargılama usulünü değil, baktığı davanın tabi olduğu özel yargılama usulünü uygular. Örneğin, iş davasına bakıyorsa İş Mahkemeleri Kanunu'ndaki özel kuralları (zorunlu arabuluculuk, basit yargılama usulü vb.) uygulamak zorundadır. 2) **Kararın Başlığı ve Niteliği:** Mahkeme, kararını da '... Asliye Hukuk Mahkemesi (Tüketici Mahkemesi Sıfatıyla)' şeklinde verir. Bu, kararın kanun yolları açısından ve maddi hukuk kurallarının uygulanması bakımından özel mahkemenin kararı gibi işlem görmesini sağlar. Bu uygulama, vatandaşların özel mahkeme bulunmayan yerlerde hak arama hürriyetinden mahrum kalmamasını temin eden pratik bir çözümdür (asliye-hukuk-mahkemesi-gorevleri).