Yaş küçültme (nüfus kaydının düzeltilmesi) davası, Hukuk Muhakemeleri Kanunu açısından ne tür bir yargılama işidir? Bu nitelendirmenin, davanın tarafları, yargılama usulü ve mahkemenin rolü üzerindeki etkilerini açıklayınız.

Metinde belirtildiği üzere, yaş küçültme davası bir 'çekişmesiz yargı' işidir. Bu nitelendirme, davanın yapısını temelden etkiler. 1) **Taraflar:** Çekişmeli bir davadaki gibi 'davacı' ve 'davalı' yoktur. Bunun yerine 'talepte bulunan' (yaşının düzeltilmesini isteyen kişi) ve 'ilgili' (Nüfus Müdürlüğü) vardır. Hatta Cumhuriyet Savcısı da kamu düzeni adına bu davayı açabilir. 2) **Yargılama Usulü:** Çekişmesiz yargı işlerine, HMK m.385 uyarınca 'basit yargılama usulü' uygulanır. Bu, sürecin daha hızlı ilerlemesini sağlar. Örneğin, tarafların sadece birer dilekçe (dava ve cevap) sunma hakkı vardır; replik ve düplik aşamaları yoktur. 3) **Mahkemenin Rolü:** En önemli fark mahkemenin rolündedir. Çekişmeli yargıda geçerli olan 'taraflarca getirilme ilkesi' burada zayıflar. Nüfus kayıtları kamu düzenine ilişkin olduğundan, mahkeme tarafların sunduğu delillerle bağlı değildir. 'Re'sen (kendiliğinden) araştırma ilkesi' gereğince, mahkeme gerekli gördüğü her türlü delili (kemik yaşı testi, okul kayıtları, tanık beyanları vb.) kendiliğinden toplayabilir. Bu durum, davanın sonucunun sadece tarafların iddia ve savunmalarına değil, mahkemenin yapacağı objektif araştırmaya bağlı olmasını sağlar (yas-kucultme-davasi).