Bir taşınmazdaki ortaklığın giderilmesi davası sonucu yapılan satışta, taşınmaz üzerindeki muhdesatın (bina) mülkiyetinin, TMK'nın hangi maddeleri uyarınca arazi mülkiyetine tabi olduğu kabul edilir? 'Çifte mülkiyet' rejimine son verilmesinin bu konudaki rolü nedir?

Cevap: Bir taşınmaz üzerindeki muhdesatın (bina, ağaç vb.) mülkiyetinin arazi mülkiyetine tabi olduğu, Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) birden fazla maddesiyle düzenlenen 'bütünleyici parça' ve 'üstün araziye bağlılığı' ilkesi gereğince kabul edilir. Bu konudaki temel maddeler şunlardır: - **TMK m. 684 (Bütünleyici Parça):** Bir şeye o şeyin esaslı unsuru olacak şekilde bağlı olan ve ondan ayrılması mümkün olmayan parçanın, o şeyin mülkiyetine tabi olacağını düzenler. Arazinin üzerindeki kalıcı yapılar, arazinin bütünleyici parçasıdır. - **TMK m. 718 (Arazi Mülkiyetinin Kapsamı):** Arazi üzerindeki mülkiyetin, kanunun koyduğu kısıtlamalar saklı kalmak üzere, üzerindeki yapıları, bitkileri ve kaynakları da kapsayacağını açıkça belirtir. Bu, 'üst toprağa bağlıdır' (superficies solo cedit) ilkesinin doğrudan ifadesidir. - **TMK m. 722 (Malzeme Sahibinin Hakkı):** Başkasının arazisine kendi malzemesiyle yapı yapan kişinin, belirli koşullarda malzeme bedelini talep edebileceğini düzenler, ancak yapının mülkiyetinin arazi sahibine ait olduğunu zımnen kabul eder. 'Çifte mülkiyet' rejimine son verilmesinin bu konudaki rolü ise tarihsel ve temeldir. Eski hukuk sistemlerinde, bir arazinin mülkiyetinin bir kişiye, üzerindeki binanın mülkiyetinin ise başka bir kişiye ait olması (çifte mülkiyet) mümkündü. 1926'da yürürlüğe giren Medeni Kanun, arazi ve üzerindeki yapılar için tek bir mülkiyet rejimi benimseyerek bu duruma son vermiştir. Artık, istisnai durumlar (üst hakkı gibi) dışında, arazinin mülkiyeti kimdeyse, üzerindeki yapının mülkiyeti de ondadır. Bu ilke, ortaklığın giderilmesi davalarında, muhdesat kim tarafından yapılmış olursa olsun, taşınmazla birlikte satılması sonucunu doğurur. (Kaynak: www.zulkufarslan.av.tr/tasinmazin-muhdesatlarla-birlikte-satilmasi/)