PVSK m. 4/A'da düzenlenen durdurma yetkisinin 'süreklilik arz edecek, fiili durum ve keyfilik oluşturacak şekilde' kullanılamaması ne anlama gelir? Bu yasağın, 'önleme araması' ile ilişkisi nedir?

Cevap: Durdurma yetkisinin 'süreklilik arz edecek, fiili durum ve keyfilik oluşturacak şekilde' kullanılamaması, bu yetkinin genel ve soyut bir güvenlik uygulamasına dönüştürülemeyeceği anlamına gelir. PVSK m. 4/A, durdurma için somut bir 'makul sebep' arar. Polis, belirli bir kişiden veya araçtan, o anki duruma özgü, somut ve makul bir nedenle şüphelenmelidir. Bu şüphe olmadan, örneğin bir caddenin girişini kapatıp oradan geçen herkesi veya her aracı, herhangi bir makul sebep olmaksızın, genel bir kontrol amacıyla rutin olarak durduramaz. Bu tür bir uygulama, kanunun aradığı 'makul sebep' unsurundan yoksun olduğu için keyfi bir hal alır ve hukuka aykırı olur. Bu yasağın, 'önleme araması' (PVSK m. 9) ile yakın bir ilişkisi vardır. Önleme araması, belirli yerlerde (toplantı ve gösteri yürüyüşü yapılan yerler, spor karşılaşmaları, umumi yerler vb.) veya hakim kararıyla belirlenen yerlerde, somut bir şüphe olmasa dahi, genel güvenliği sağlamak amacıyla yapılabilen bir aramadır. Kolluk, eğer genel bir kontrol yapmak istiyorsa, durdurma yetkisini değil, şartları varsa ve hakim kararı alınmışsa önleme araması yetkisini kullanmalıdır. 'Süreklilik arz eden' ve 'keyfi' durdurma, aslında kılıfına uydurulmuş bir 'önleme araması' niteliği taşır ve bu, önleme araması için kanunda aranan daha sıkı şartların (özellikle hakim kararı) dolanılması anlamına gelir. Bu nedenle bu tür uygulamalar hukuka aykırıdır. (Kaynak: oner.av.tr/durdurma-yakalama-ve-gozaltina-alma/)