5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nun 5/2. maddesine 7242 sayılı Kanunla eklenen ve 'kovuşturma aşamasında etkin pişmanlık' uygulamasını olanaklı hale getiren düzenleme, sanık hakları açısından nasıl bir yenilik getirmiştir?

Cevap: 5607 sayılı Kanun'un 5. maddesinde düzenlenen etkin pişmanlık, bu düzenlemeden önce genellikle soruşturma aşamasıyla sınırlıydı. Yani sanığın, ceza indiriminden yararlanabilmesi için suç haber alınmadan veya soruşturma aşamasında pişmanlık göstererek suç ortaklarını veya eşyanın yerini bildirmesi gerekiyordu. Dava açıldıktan sonra, yani kovuşturma aşamasında, bu hükümden yararlanma imkanı yoktu veya çok sınırlıydı. 7242 sayılı Kanunla 5607 sayılı Kanun'un 5/2. maddesine eklenen fıkra, bu durumu değiştirerek *kovuşturma aşamasında da etkin pişmanlık* hükümlerinin uygulanmasını olanaklı hale getirmiştir. Bu düzenlemenin getirdiği en önemli yenilik, sanığa, *hüküm verilinceye kadar* pişmanlık göstererek ceza indiriminden yararlanma fırsatı tanımasıdır. Artık sanık, duruşma aşamasında dahi, kaçak eşyanın değerinin iki katı kadar bir parayı Devlet Hazinesine öderse, hakkında hükmolunacak cezada belirli bir oranda (örneğin yarı oranında) indirim yapılabilmektedir. Bu, sanık hakları açısından önemli bir yeniliktir. Çünkü; - Sanığa yargılamanın her aşamasında pişmanlık gösterme ve bunun karşılığında daha az ceza alma imkanı tanır. - Devletin, kaçakçılık nedeniyle uğradığı vergi kaybını, ceza indirimi karşılığında da olsa tazmin etmesini sağlar. - Uzun süren yargılamalarda, sanığın sonradan pişman olması durumunda bu iradesini ceza miktarına yansıtma olanağı sunar. Yargıtay 19. Ceza Dairesi'nin 22.12.2020 tarihli kararında da, bu yeni düzenlemenin lehe olduğu ve derdest dosyalarda mahkemece değerlendirilmesi gerektiği vurgulanmıştır. (Kaynak: sen.av.tr/tr/makale/esya-degerinin-cezaya-tesiri)