5271 sayılı CMK'nın 128. maddesinde belirtilen 'ifade alma ve sorguda yasak usuller' arasında sayılan 'aldatma' yasağı ne anlama gelmektedir? Bir kolluk görevlisinin, şüpheliye 'arkadaşın her şeyi itiraf etti, sen de anlatırsan cezan azalır' demesi bu yasak kapsamında mıdır?

Cevap: CMK m. 148'de düzenlenen 'aldatma' yasağı, ifade veren veya sorgulanan şüpheli/sanığın iradesini sakatlamaya yönelik her türlü hileli ve yanıltıcı davranışın yasaklanması anlamına gelir. Bu, şüpheliye gerçeğe aykırı bilgiler vererek, onu yanlış bir algıya sevk ederek veya psikolojik olarak manipüle ederek ikrarda bulunmasını veya belirli bir yönde ifade vermesini sağlamaya yönelik eylemleri kapsar. Bir kolluk görevlisinin, şüpheliye 'arkadaşın her şeyi itiraf etti, sen de anlatırsan cezan azalır' demesi, bu yasak kapsamında değerlendirilir. Çünkü bu ifade iki ayrı yasak unsuru içermektedir: 1. **Aldatma:** Eğer şüphelinin arkadaşı gerçekten itiraf etmemişse, bu beyan şüpheliyi kandırmaya yönelik, gerçeğe aykırı bir ifadedir. Şüpheli, bu yanlış bilgi üzerine paniğe kapılarak veya savunma stratejisi çöktüğünü düşünerek iradesi dışında beyanda bulunmaya zorlanmış olur. 2. **Kanuna Aykırı Vaat (CMK m. 148/2):** 'Sen de anlatırsan cezan azalır' ifadesi, CMK m. 148/2'de açıkça yasaklanan 'kanuna aykırı yarar vaat etme' kapsamına girer. Kolluk görevlisinin, cezanın azaltılması gibi tamamen mahkemenin takdirinde olan bir konuda vaatte bulunma yetkisi yoktur. Bu tür bir vaat, şüphelinin özgür iradesini sakatlayarak onu ifade vermeye teşvik eder. Bu şekilde elde edilen bir ifade, CMK m. 148/3 uyarınca mutlak surette hukuka aykırıdır ve delil olarak kullanılamaz. (Kaynak: kadimhukuk.com.tr/makale/ceza-muhakemesi-kanunu-148-madde-cmk/)