6216 sayılı Kanun, bireysel başvuru yoluyla bir kanun hükmünün doğrudan veya dolaylı olarak iptaline cevaz verir mi? Anayasa m. 152'nin lafzı ve ruhu açısından, hak ihlali iddiasının dayanağı olarak gösterilen bir kanun hükmüne karşı itiraz yoluna başvurulmasının önündeki engel nedir?

Cevap: Hayır, 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun, bireysel başvuru yoluyla bir kanun hükmünün doğrudan veya dolaylı olarak iptaline imkan tanımaz. Bireysel başvuru, kanunların değil, kamu gücünün (mahkeme kararları, idari işlemler vb.) temel hak ve hürriyetleri ihlal eden eylem ve işlemlerinin denetlendiği bir hak arama yoludur. Hak ihlali bir kanundan kaynaklanıyor olsa bile, AYM kanunu iptal etmez, sadece ihlali tespit eder ve giderilmesi için yeniden yargılama gibi yollara hükmeder. Anayasa m. 152'nin lafzı ve ruhu açısından bu yola başvurulmasının önündeki temel engel, metinde de vurgulandığı gibi, m. 152'nin 'davaya bakmakta olan mahkemenin, *uygulayacağı* kanun hükmü' ifadesidir. Bireysel başvuruda, hak ihlali iddiasının dayanağı olan kanun hükmü (örneğin seçim barajı kanunu), başvuruyu inceleyen AYM bölümünün o anda 'uygulayacağı' bir norm değildir; tam aksine, uyuşmazlığın 'konusunu' teşkil etmektedir. AYM bölümünün uygulayacağı hükümler, 6216 sayılı Kanun, Anayasa ve AİHS'dir. Dolayısıyla, davanın konusunu oluşturan bir normun, sanki uygulanacak bir normmuş gibi m. 152 kapsamında itiraz yoluyla denetime götürülmesi, bu maddenin lafzına ve ruhuna aykırıdır. (Kaynak: sen.av.tr/tr/makale/secim-baraji-tartismasi-devam-ederken)