Refakat izninin hukuki dayanağı nedir ve hangi şartlar altında bir devlet memuru bu izni kullanabilir? Sağlık kurulu raporunda 'refakat edilmediği takdirde hayati tehlike bulunduğu' ibaresinin yer almaması, refakat izni talebinin reddi için yeterli bir gerekçe midir? (Samsun 3. İdare Mahkemesi kararı ışığında değerlendiriniz.)

Cevap: Refakat izninin hukuki dayanağı, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 105. maddesinin son fıkrası ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 'Devlet Memurlarına Verilecek Hastalık Raporları ile Refakat İznine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'tir. Bir devlet memurunun refakat izni kullanabilmesi için şu şartlar gereklidir: 1. Memurun bakmakla yükümlü olduğu veya refakat etmediği takdirde hayatı tehlikeye girecek ana, baba, eş, çocuk veya kardeşlerinden birinin ağır bir kaza geçirmesi veya tedavisi uzun süren bir hastalığının bulunması. 2. Bu durumun bir sağlık kurulu raporuyla belgelendirilmesi. Sağlık kurulu raporunun içeriği Yönetmeliğin 10. maddesinde belirtilmiştir. Raporda refakati gerektiren tıbbi sebepler, hayati tehlike durumu, sürekli ve yakın bakım gerekip gerekmediği gibi hususların yer alması istenir. Ancak, Samsun 3. İdare Mahkemesi'nin 2019/282 E. sayılı kararında da görüldüğü gibi, idarenin sadece 'hayati tehlike vardır' ibaresinin raporda yazmamasını gerekçe göstererek talebi reddetmesi hukuka uygun değildir. Mahkeme, raporun bütününü, çocuğun küçük ve bakıma muhtaç olmasını ve diğer tıbbi gerekçeleri değerlendirerek, sadece şekli bir eksikliğe dayanarak iznin reddedilemeyeceğine, bu durumun telafisi güç zararlar doğurabileceğine hükmetmiştir. Yani önemli olan, raporun içeriğinden refakat ihtiyacının nesnel olarak anlaşılmasıdır. (Kaynak: kadimhukuk.com.tr/makale/refakat-izni/)