Şahıs şirketi ve limited şirket arasındaki temel farklardan biri, ortakların yönetim ve denetimdeki rolüdür. Bu iki şirket türünde yönetim ve denetim organları nasıl teşekkül eder?
Şahıs şirketi ve limited şirket arasındaki yönetim ve denetim yapısı, bu şirketlerin temel felsefelerindeki farkı yansıtır. Şahıs şirketleri ortakların şahsına, sermaye şirketleri ise sermayeye dayanır. Bu fark, yönetim organlarına şöyle yansır: 1. Şahıs Şirketleri (Kolektif, Adi Komandit): - Yönetim: Temel ilke, 'her ortağın yönetici olması'dır. Şirket sözleşmesinde aksi kararlaştırılmadıkça, her bir ortak tek başına şirketi yönetme ve temsil etme yetkisine sahiptir (TTK, Kollektif Şirketler için m. 218). Yönetim, dışarıdan bir kişiye veya sadece bazı ortaklara bırakılsa bile, yönetici olmayan ortakların 'denetim hakkı' (bilgi alma, inceleme) devam eder. Kişi unsuru ön plandadır. 2. Limited Şirket: - Yönetim: Yönetim ve temsil, 'müdür veya müdürler' tarafından yürütülür (TTK m. 623). Müdürler, ortaklardan biri veya birkaçı olabileceği gibi, tamamen 'dışarıdan' atanmış profesyonel bir kişi de olabilir. Şirket sözleşmesiyle veya genel kurul kararıyla atanırlar. Yönetim yetkisi, ortaklık sıfatından ayrıştırılmış ve profesyonel bir organa devredilmiştir. - Denetim: Küçük ölçekli limited şirketlerde zorunlu bir denetim organı yoktur. Ancak ortakların genel kurulda bilgi alma ve inceleme hakları saklıdır. Belirli büyüklükteki limited şirketler ise bağımsız denetime tabidir. Kısacası, şahıs şirketlerinde yönetim kural olarak ortaklara aitken, limited şirketlerde bu görev profesyonel yöneticilere (müdürlere) bırakılabilen, ortaklıktan ayrıştırılmış bir organdır.