Türk vatandaşı eşiyle birlikte yurtdışında yaşayan bir Türk vatandaşının, yabancı ülke mahkemelerinde boşanma davası açamaması durumunda, Türkiye'de hangi mahkemede dava açabileceğini MÖHUK m. 41'e göre kademeli olarak açıklayınız.

Bu durum, yurtdışında ikamet eden Türk vatandaşlarının kişisel hallerine ilişkin davalarda Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisini düzenleyen MÖHUK m. 41 kapsamında çözülür. Normalde yetkili mahkeme TMK m. 168'e göre (eşlerden birinin yerleşim yeri) belirlenir, ancak eşlerin ikisi de yurtdışında yaşadığı için bu kural uygulanamaz. Bu durumda MÖHUK m. 41'deki kademeli yetki kuralları devreye girer. Maddeye göre, dava sırasıyla şu mahkemelerde açılabilir: 1. Türkiye'de Yer İtibariyle Yetkili Mahkeme: Eğer eşlerin Türkiye'de kayıtlı bir yerleşim yeri (ikametgahı) varsa, dava o yerdeki Aile Mahkemesi'nde açılır. (Bu ihtimal genellikle düşüktür). 2. Sakin Olunan Yer Mahkemesi: Eğer Türkiye'de bir yerleşim yerleri yoksa, davacının veya eşlerden birinin Türkiye'de 'sakin olduğu' yani fiilen oturduğu bir yer varsa, o yer mahkemesi yetkilidir. 'Sakin olma' geçici bir oturmayı ifade eder. 3. Türkiye'deki Son Yerleşim Yeri Mahkemesi: Eşler Türkiye'de sakin de değilse, Türkiye'yi terk etmeden önceki 'son yerleşim yeri' mahkemesi yetkili olur. 4. Ankara, İstanbul veya İzmir Mahkemeleri: Yukarıdaki ihtimallerin hiçbiri mevcut değilse, yani eşlerin Türkiye'de ne yerleşim yeri, ne sakin oldukları yer, ne de son yerleşim yeri varsa, kanun koyucu davacıya bir seçimlik hak tanımıştır. Dava, 'Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden birinde' açılabilir. Bu, son çare olarak başvurulacak genel bir yetki kuralıdır.