Vali ve kaymakamların kişisel suçları ile ilgili soruşturma ve kovuşturma yapmaya yetkili adli merciler, CMK'nın 161. maddesinde genel kuraldan farklı olarak nasıl düzenlenmiştir? Bu özel yetki kuralının uygulanmadığı istisnai durum nedir?

CMK m. 161, vali ve kaymakamların 'kişisel suçları' (görev suçları hariç) için genel soruşturma ve kovuşturma yetkisi kurallarından ayrılan özel bir düzenleme getirmiştir. Bu düzenleme, bu kamu görevlilerinin bulundukları yerde sahip oldukları nüfuz nedeniyle soruşturmanın daha objektif yürütülmesini sağlamayı amaçlar. Özel yetki kuralları şunlardır: 1. Soruşturma Yetkisi: - Kaymakamların kişisel suçlarında soruşturma, mensup oldukları 'il Cumhuriyet Başsavcısı' tarafından bizzat yapılır. - Valilerin kişisel suçlarında soruşturma ise, bulundukları ile 'en yakın il Cumhuriyet Başsavcısı' tarafından bizzat yapılır. 2. Kovuşturma (Dava) Yetkisi: Kovuşturma yapmaya, yani davaya bakmaya, 'soruşturmanın yapıldığı yerin görevli mahkemesi' yetkilidir. Yani, kaymakam için il merkezindeki mahkeme, vali için ise en yakın ildeki mahkeme yetkili olur. Bu özel yetki kuralının uygulanmadığı istisnai durum ise, metinde ve kanunda belirtildiği üzere, suçun 'ağır cezalık olması ve suçüstü halinde işlenmesidir'. Eğer vali veya kaymakam, ağır ceza mahkemesinin görev alanına giren bir suçu, suçüstü halinde işlerse, bu özel yetki kuralları uygulanmaz. Bu durumda kanunun genel hükümleri devreye girer ve soruşturma ile kovuşturma, suçun işlendiği yerdeki genel yetkili Cumhuriyet Başsavcılığı ve mahkemeler tarafından yürütülür.