TCK m. 103'te düzenlenen çocukların cinsel istismarı suçunun mağduru olan çocukların, soruşturma ve kovuşturma evresindeki beyanlarının alınmasına ilişkin usul, CMK m. 236'da nasıl özel olarak düzenlenmiştir? Bu usulün temel amacı nedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #191716

CMK m. 236, cinsel istismar suçlarının mağduru olan çocukların, yargılama sürecinde tekrar tekrar ifade vererek yeniden örselenmelerini (ikincil mağduriyeti) önlemek ve ruh sağlıklarını korumak amacıyla özel ve koruyucu bir ifade alma usulü öngörmüştür. Bu usulün temel amacı, 'çocuğun üstün yararı' ilkesini hayata geçirmektir. Düzenlemeye göre süreç şöyle işler: 1. Tek Sefer Dinlenme Kuralı (m. 236/2): İşlenen suçun etkisiyle psikolojisi bozulmuş çocuk veya mağdur, kural olarak soruşturma veya kovuşturmada tanık olarak 'sadece bir defa' dinlenebilir. Maddi gerçeğin ortaya çıkarılması açısından zorunluluk arz eden haller bu kuralın istisnasıdır. 2. Uzman Bulundurma Zorunluluğu (m. 236/3): Mağdur çocukların dinlenmesi sırasında, ortamda mutlaka 'psikoloji, psikiyatri, tıp veya eğitim alanında uzman bir kişi' bulundurulur. Bu uzman, hem çocuğun ifade verirken rahatlamasını sağlar hem de sorulan soruların çocuğun psikolojisine uygun olup olmadığını denetler. 3. Özel Ortamda ve Uzman Aracılığıyla Beyan Alma (m. 236/4-5): Özellikle TCK m. 103/2'deki nitelikli cinsel istismar suçlarında, çocuğun beyanı soruşturma evresinde 'Çocuk İzlem Merkezi (ÇİM)' gibi bu hizmeti veren özel merkezlerde, Cumhuriyet savcısının nezaretinde 'uzmanlar aracılığıyla' alınır. Çocuk, doğrudan savcı veya hakimle değil, uzmanla konuşur. 4. Kayıt Altına Alma (m. 236/5): Bu beyan ve görüntüler kayda alınır. Kovuşturma evresinde, zorunluluk olmadıkça çocuk tekrar mahkemeye getirilmez; bu kayıtlar izlenerek veya tutanağa dönüştürülerek delil olarak kullanılır. Bu özel usul, adaletin tecellisi ile çocuğun ruh sağlığının korunması arasında bir denge kurmayı hedefler.