Vasiyetnamenin tenfizi davasında görevli ve yetkili mahkeme neresidir? Bu davalarda yetkinin 'kesin yetki' niteliğinde olmasının hukuki dayanağı ve sonuçları nelerdir?

Vasiyetnamenin tenfizi davasında; * **Görevli Mahkeme:** Metinde açıkça belirtildiği üzere, **Asliye Hukuk Mahkemesi'dir.** Vasiyetnamenin açılıp okunması işlemini yapan Sulh Hukuk Mahkemesi, tenfiz davasına bakmakla görevli değildir. Bu, görevsizlik nedeniyle davanın reddine yol açar. * **Yetkili Mahkeme:** Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 576. maddesi uyarınca, mirasla ilgili davalarda olduğu gibi, **mirasbırakanın son yerleşim yeri (son ikametgahı) mahkemesi** yetkilidir. Bu davalarda yetkinin **'kesin yetki'** niteliğinde olmasının hukuki dayanağı, TMK'nın 576. maddesindeki emredici düzenlemedir. Kanun, mirasın açıldığı (mirasbırakanın son yerleşim yeri) mahkemenin yetkisini özel olarak ve kesin bir şekilde belirlemiştir. Bu durumun sonuçları şunlardır: 1. **Taraflarca Değiştirilemez:** Taraflar, aralarında bir yetki sözleşmesi yaparak başka bir yer mahkemesini yetkili kılamazlar. Yapılsa bile bu sözleşme geçersizdir. 2. **Mahkeme Tarafından Re'sen Dikkate Alınır:** Kesin yetki, bir dava şartıdır. Davalı taraf yetkisizlik itirazında bulunmasa bile, mahkeme davanın her aşamasında yetkili olup olmadığını kendiliğinden (re'sen) denetlemek zorundadır. Yetkisiz olduğunu tespit ederse, davayı usulden reddederek dosyayı yetkili mahkemeye gönderir. 3. **İtiraz Süresi Yoktur:** Genel yetki kurallarının aksine, kesin yetki itirazı ilk itirazlardan değildir. Davanın her aşamasında ileri sürülebilir ve temyiz aşamasında dahi incelenebilir. Kesin yetki kuralının amacı, mirasla ilgili tüm davaların tek bir merkezde toplanmasını sağlayarak, çelişkili kararların önüne geçmek, terekenin bütünlüğünü korumak ve usul ekonomisini sağlamaktır.