4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu'na göre, kamu kurum ve kuruluşları 'ayrı veya özel bir çalışma, araştırma, inceleme ya da analiz neticesinde oluşturulabilecek türden bir bilgi veya belge' taleplerini karşılamakla yükümlü müdür?

Hayır, yükümlü değildir. 4982 sayılı Kanun'un 7. maddesi, bilgi edinme hakkının sınırlarını çizerken bu durumu açıkça bir istisna olarak düzenlemiştir. Maddeye göre, 'Bilgi edinme başvurusu, başvurulan kurum ve kuruluşların ellerinde bulunan veya görevleri gereği bulunması gereken bilgi veya belgelere ilişkin olmalıdır.' Bu hükmün devamında, metinde de belirtildiği gibi, 'Kurum ve kuruluşlar, ayrı veya özel bir çalışma, araştırma, inceleme ya da analiz neticesinde oluşturulabilecek türden bir bilgi veya belge için yapılacak başvurulara olumsuz cevap verebilirler.' denilmektedir. Bu kuralın amacı, bilgi edinme hakkını, idareyi yeni bir bilgi veya belge üretmeye zorlayan bir mekanizma olmaktan çıkarmaktır. Hak, mevcut olan ve kayıtlarda bulunan bilgiye erişim hakkıdır. Örneğin, bir vatandaş belediyeye 'son on yılda yapılan tüm imar planı değişikliklerinin kentsel dokuya etkileri hakkında bir analiz raporu hazırlayıp bana verin' şeklinde bir talepte bulunamaz. Çünkü bu, mevcut bir belge değil, özel bir araştırma ve analiz gerektiren yeni bir belgenin oluşturulması talebidir. Ancak vatandaş, 'son on yılda yapılan imar planı değişikliklerine ilişkin meclis kararlarının suretlerini' isteyebilir, çünkü bu kararlar kurumun elinde mevcut olan belgelerdir.