TCK m. 191 kapsamında 'kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma' suçundan dolayı bir şüpheli hakkında soruşturma başlatıldığında, CMK m. 171'deki şartlar aranmaksızın 'kamu davasının açılmasının ertelenmesi' (KDAE) kararı verilir. Bu özel KDAE kararının standart KDAE kararından farkları nelerdir ve erteleme süresi boyunca şüpheliye hangi yükümlülükler getirilir?

TCK m. 191'de düzenlenen KDAE kararı, uyuşturucu kullanıcılarını cezalandırmak yerine tedaviye ve rehabilitasyona yönlendirmeyi amaçlayan, ceza muhakemesindeki genel KDAE kurumundan (CMK m. 171) farklılaşan, kendine özgü (sui generis) bir kurumdur. Temel farkları şunlardır: * **Zorunluluk:** CMK m. 171'deki genel KDAE, Cumhuriyet savcısının takdirine bağlıdır. Ancak TCK m. 191'de, eğer suç sadece kullanmaya yönelikse, savcının KDAE kararı vermesi **zorunludur**, takdir hakkı yoktur. 'Karar verilir' ifadesi bu zorunluluğu belirtir. * **Ön Koşul Aranmaması:** CMK m. 171'deki KDAE için şüphelinin daha önce kasıtlı bir suçtan hapis cezası ile mahkum olmamış olması gibi ön koşullar aranırken, TCK m. 191'de bu tür şartlar **aranmaz.** Şüpheli daha önce başka bir suçtan mahkum olmuş olsa bile bu karardan yararlanabilir. * **Süre:** TCK m. 191 uyarınca erteleme süresi standart olarak **beş yıldır.** Erteleme süresi boyunca şüpheliye getirilen temel yükümlülükler şunlardır: 1. **Denetimli Serbestlik Tedbiri:** Şüpheli hakkında asgari **bir yıl süreyle** denetimli serbestlik tedbiri uygulanır. Bu süre, savcının kararıyla üçer aylık periyotlarla en fazla bir yıl daha uzatılabilir. Bu tedbir kapsamında şüpheli, denetimli serbestlik müdürlüğünün belirleyeceği programlara (seminer, grup çalışması vb.) katılmak zorundadır. 2. **Tedavi:** Denetimli serbestlik süresi içinde, gerek görülmesi halinde şüpheli tedaviye tabi tutulabilir. Bu tedavi, AMATEM gibi kurumlarda ayakta veya yatarak olabilir. Şüphelinin bu tedavi programına uyması zorunludur. 3. **Yükümlülüklere Uyma ve İhlal Etmeme Yasağı:** Şüpheli, 5 yıllık erteleme süresi boyunca: * Denetimli serbestlik ve tedavi yükümlülüklerine uymak, * Tekrar kullanmak için uyuşturucu madde satın almamak, kabul etmemek veya bulundurmamak, * Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanmamak, zorundadır. Bu yükümlülüklerden herhangi birinin ihlali halinde, KDAE kararı kaldırılır ve şüpheli hakkında kamu davası açılır.