5237 sayılı TCK'nın 33. maddesi, sağır ve dilsizlerin ceza sorumluluğunu yaş gruplarına göre farklılaştırmaktadır. Fiili işlediği sırada 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını doldurmamış sağır ve dilsiz bir failin durumu, aynı yaştaki sağır ve dilsiz olmayan bir faile göre nasıl farklılık gösterir? Bu yaş grubundaki sağır ve dilsizler için ceza muhakemesi sürecinde alınması zorunlu olan özel tedbir nedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #191279

TCK m. 33, sağır ve dilsizlerin algılama ve irade yeteneklerinin normal bireylere göre daha geç geliştiği varsayımından hareketle, yaşa bağlı ceza sorumluluğu basamaklarını 3 yıl ileriye kaydıran özel bir düzenlemedir. Fiili işlediği sırada 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını doldurmamış sağır ve dilsiz bir failin durumu, aynı yaştaki (15-18 yaş) sağır ve dilsiz olmayan bir faile göre şu şekilde farklılık gösterir: * **Sağır ve Dilsiz Olmayan 15-18 Yaş Arası Fail (TCK m. 31/3):** Bu kişiler kural olarak ceza sorumluluğuna sahiptir. İşledikleri fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneğine sahip oldukları karine olarak kabul edilir ve haklarında indirimli ceza uygulanır (Ağırlaştırılmış müebbet yerine 12-15 yıl; müebbet yerine 9-12 yıl; diğer cezalarda 1/3 indirim). * **Sağır ve Dilsiz 15-18 Yaş Arası Fail (TCK m. 33):** Bu kişiler için TCK m. 31/2'ye atıf yapılır. Yani, bu kişiler hukuken, sağır ve dilsiz olmayan **12 yaşını doldurmuş ancak 15 yaşını doldurmamış** çocuklarla aynı kategoride değerlendirilir. Bu şu anlama gelir: Bu failin ceza sorumluluğunun olup olmadığı otomatik olarak kabul edilmez. Öncelikle, işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama veya davranışlarını yönlendirme yeteneğinin **gelişip gelişmediği** araştırılır. * Eğer bu yeteneğin gelişmediği tespit edilirse, faile **ceza verilmez**, ancak çocuklara özgü güvenlik tedbirleri uygulanabilir. * Eğer bu yeteneğin geliştiği tespit edilirse, o zaman indirimli ceza uygulanır (Ağırlaştırılmış müebbet yerine 9-12 yıl; müebbet yerine 7-9 yıl; diğer cezalarda 1/2 indirim). **Zorunlu Özel Tedbir:** Metinde ve Çocuk Koruma Kanunu Yönetmeliği'nin 20. maddesinde açıkça belirtildiği üzere, bu yaş grubundaki (15-18) sağır ve dilsizlerin işledikleri fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneğinin olup olmadığının takdiri bakımından **sosyal inceleme yaptırılması zorunludur.** Mahkeme, bu sosyal inceleme raporunu ve gerektiğinde adli tıp uzmanı, psikiyatrist gibi uzmanlardan alacağı görüşü dikkate alarak failin kusur yeteneği hakkında bir karar verir. Ayrıca CMK m. 150/2 uyarınca, bu kişilere istemleri aranmaksızın zorunlu müdafi atanır.