CMK Madde 150/3'ün, alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlarda zorunlu müdafilik öngörmesinin amacı nedir? Bu tür suçlarda müdafiin hazır bulunmamasının hukuki sonucu nedir?

CMK Madde 150/3'ün amacı, isnat edilen suçun ciddiyeti ve cezasının ağırlığı nedeniyle şüpheli veya sanığın etkin bir savunma yapabilmesi için müdafi yardımının mutlak surette gerekli olduğu hallerde devletin bu yardımı sağlamasını temin etmektir. Alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlar, genellikle ağır suçlar olup, sanığın hukuki bilgisinin yetersiz kalabileceği ve savunmasının bir avukat tarafından desteklenmesi gerektiği varsayılır. Bu tür suçlarda zorunlu müdafilik uygulama alanı bulur ve şüpheli veya sanığın talebi olmasa, hatta müdafi istemese bile atanır. Bu kurala uyulmaması, yani sanığın yanında avukat bulunmaksızın yapılan tasarruflar (örneğin sorgu, duruşma) 'hukuka aykırı' kabul edilecektir. CMK 188/1 ve 289/1-e maddeleri uyarınca bu durum 'savunma hakkının kısıtlanması' ve 'kanuna kesin aykırılık' teşkil eder ve temyiz denetiminde resen bozma nedeni olur. (CMK Madde 150/3, Yargıtay Ceza Genel Kurulu 2018/268 E., 2021/398 K.)