CMK Madde 309 uyarınca kanun yararına bozma yoluna hangi tür karar ve hükümler için başvurulabilir? Bir kararın 'istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşmesi' şartının anlamını açıklayınız.

CMK Madde 309 uyarınca kanun yararına bozma yoluna, hâkim veya mahkeme tarafından verilen ve 'istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen' karar veya hükümlerde hukuka aykırılık bulunması halinde başvurulabilir. 'İstinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşme' şartı, bu kanun yolunun olağanüstü niteliğini vurgular. Yani, kararın olağan kanun yolları (istinaf veya temyiz) tüketilmeksizin veya bu yollara başvurulma imkanı varken başvurulmadığı için kesinleşmiş olması gerekmektedir. Eğer karar istinaf veya temyiz incelemesinden geçmiş veya bu incelemeler sonucunda kesinleşmişse, kanun yararına bozma yoluna gidilemez. Bu durum, kanun yararına bozmanın ikincil ve istisnai bir denetim yolu olduğunu gösterir, asıl denetim olağan kanun yollarıyla yapılır. (CMK Madde 309/1, CMK Madde 309 Gerekçesi, Yargıtay Ceza Genel Kurulu 2018/370 E., 2019/654 K.)