5271 sayılı CMK'nın 128. maddesi uyarınca verilen el koyma kararı, soruşturma ve kovuşturma süresince devam eder. Bu tedbirin kaldırılması için hangi koşulların gerçekleşmesi gerekir ve bu talebi karara bağlama yetkisi kime aittir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #189551

El koyma tedbirinin kaldırılması için CMK m. 131'de belirtilen koşulların gerçekleşmesi gerekir. Bu koşullar şunlardır: 1. **Muhafazasına Gerek Kalmaması:** El konulan malvarlığı değerinin delil olarak muhafaza edilmesine artık ihtiyaç kalmadığının anlaşılması. Örneğin, üzerinde inceleme yapılması gereken bir araca el konulmuş ve bilirkişi incelemesi tamamlanmışsa, delil olma vasfı ortadan kalkabilir. 2. **Müsadereye Tabi Tutulmayacağının Anlaşılması:** Yargılama ilerledikçe, el konulan malvarlığının suçtan elde edilen bir gelir olmadığının veya TCK m. 54-55'teki müsadere koşullarını taşımadığının anlaşılması. Bu talebi karara bağlama yetkisi, davanın bulunduğu aşamaya göre değişir: - **Soruşturma Evresinde:** Karar verme yetkisi 'Cumhuriyet Savcısı'na veya 'Sulh Ceza Hâkimi'ne aittir. Genellikle talep savcılığa yapılır, savcılık karar verir. Savcılığın ret kararına karşı Sulh Ceza Hakimliğine itiraz edilebilir. - **Kovuşturma Evresinde:** Karar verme yetkisi, davaya bakan 'mahkeme'ye aittir. Mahkemenin ret kararlarına karşı da itiraz kanun yolu açıktır. CMK m. 131'e göre, bu merciler, şartların oluştuğunu gördüklerinde re'sen (kendiliğinden) de el koymayı kaldırabilirler.