5271 sayılı CMK'nın 150/3. maddesi uyarınca zorunlu müdafilik, 'alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlardan dolayı yapılan soruşturma ve kovuşturmada' uygulanır. Bu kural, 'seçimlik cezalı' suçlar açısından nasıl yorumlanır? Örneğin, bir suçun yaptırımı 'beş yıldan on yıla kadar hapis VEYA yüzbin güne kadar adli para cezası' ise, bu suçtan yargılanan sanığa zorunlu müdafi atanır mı?

Evet, atanır. Seçimlik cezalı suçlarda, yaptırım türünü (hapis veya adli para cezası) belirleme yetkisi hâkime aittir. Yargılama başlamadan önce, hâkimin hangi cezayı seçeceği belli değildir. Sanık, alt sınırı beş yılı aşan bir hapis cezası alma riskiyle karşı karşıyadır. CMK m. 150/3'ün amacı, bu tür ciddi bir ceza tehdidi altında olan sanığın savunma hakkını güvence altına almaktır. Bu nedenle, kanunda öngörülen seçimlik cezalardan birinin hapis cezası olması ve bu hapis cezasının alt sınırının beş yılı aşması durumunda, zorunlu müdafilik şartlarının oluştuğu kabul edilir. Hâkimin, yargılama sonunda adli para cezasını seçme ihtimali, yargılamanın başında var olan bu riski ve dolayısıyla zorunlu müdafilik gerekliliğini ortadan kaldırmaz. Kriter, kanunda öngörülen 'ceza tehdidi'dir, yargılama sonunda fiilen verilen ceza değil.