5271 sayılı CMK'nın 128/1-g maddesi, şüphelinin/sanığın 'kiralık kasa mevcutlarına' el konulabileceğini belirtmektedir. Bu el koyma işlemi nasıl icra edilir ve kasada bulunan ancak suçla ilgisi olmayan üçüncü kişilere ait eşyanın durumu ne olur?

Kiralık kasa mevcutlarına el koyma işlemi, CMK m. 127'deki genel arama ve el koyma usullerine tabidir ve şu şekilde icra edilir: 1. **Hâkim Kararı:** Öncelikle CMK m. 128/9 uyarınca bir hâkim kararı gereklidir. 2. **İcra:** Hâkim kararıyla birlikte, Cumhuriyet Savcısı ve kolluk görevlileri, banka yetkilileri ve kasa sahibi (veya vekili) huzurunda kasayı açtırır. Kasa sahibi hazır değilse veya kilidi açmazsa, çilingir marifetiyle kasa açılır. 3. **Tespit ve El Koyma:** Kasa içindeki tüm eşya (para, ziynet, belge vb.) bir tutanakla tek tek tespit edilir. Soruşturma konusu suçla ilgili olduğu veya suçtan elde edildiği düşünülen eşyaya el konulur ve adli emanete alınır. **Üçüncü Kişilere Ait Eşyanın Durumu:** Kasada, suçla ilgisi olmayan ve mülkiyeti üçüncü kişilere ait olduğu anlaşılan eşya bulunabilir. Bu durumda: - **Suçla İlgisizlik:** Eğer bir eşyanın (örneğin, şüphelinin eşine ait olduğu anlaşılan aile yadigarı bir mücevher) suçla hiçbir ilgisi olmadığı ve suçtan elde edilen bir gelir olmadığı açıksa, bu eşyaya el konulmaz ve tutanakla sahibine veya şüpheliye iade edilir. - **Mülkiyet İddiası:** Üçüncü bir kişi, el konulan bir eşyanın kendisine ait olduğunu ve suçla ilgisi olmadığını iddia ederse, bu iddiasını delilleriyle birlikte soruşturma veya kovuşturma makamına sunar. CMK m. 131 uyarınca, bu iddianın haklı görülmesi halinde, eşya kendisine iade edilir. - **Hukuk Davası:** Eğer ceza mahkemesi mülkiyet konusunda bir karar veremezse, üçüncü kişinin genel mahkemelerde (hukuk mahkemesi) istihkak davası açma hakkı saklıdır. El koyma, sadece suçla ilgili malvarlığı değerlerini kapsar; suçla ilgisiz üçüncü kişilerin haklarını ihlal edemez.