5271 sayılı CMK'nın 128. maddesinde sayılan el koyma tedbiri ile 5237 sayılı TCK'nın 54. maddesinde düzenlenen 'eşya müsaderesi' ve 55. maddesinde düzenlenen 'kazanç müsaderesi' arasındaki ilişki nedir? El koyma, müsadere kurumuna nasıl hizmet eder?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #189467

Bu kurumlar arasındaki ilişki, bir 'koruma tedbiri' ile 'güvenlik tedbiri' arasındaki ilişkidir. El koyma, müsadereye hizmet eden ve onun uygulanabilirliğini güvence altına alan bir ön tedbirdir. - **El Koyma (CMK m. 128):** Yargılama süresince uygulanan, geçici nitelikte bir 'koruma tedbiri'dir. Amacı, yargılama sonunda müsadere edilmesi muhtemel olan malvarlığı değerlerinin, bu süreçte başkalarına devredilerek veya yok edilerek ortadan kaldırılmasını önlemektir. - **Eşya Müsaderesi (TCK m. 54):** Suçun işlenmesinde kullanılan veya suçun işlenmesine tahsis edilen ya da suçtan meydana gelen eşyanın, mülkiyetinin devlete geçirilmesini sağlayan bir 'güvenlik tedbiri'dir. Bu, yargılama sonunda verilen ve kalıcı nitelikte olan bir karardır. - **Kazanç Müsaderesi (TCK m. 55):** Suçun işlenmesiyle elde edilen veya suçun konusunu oluşturan ya da suçun işlenmesi için sağlanan maddi menfaatlerin ve bunların değerlendirilmesi veya dönüştürülmesi sonucu ortaya çıkan ekonomik kazançların, mülkiyetinin devlete geçirilmesini sağlayan bir 'güvenlik tedbiri'dir. İlişki şöyledir: Soruşturma veya kovuşturma sırasında, ileride TCK m. 54'e göre 'eşya müsaderesine' veya TCK m. 55'e göre 'kazanç müsaderesine' konu olacağı düşünülen bir malvarlığı değerine, bu müsadere kararı kesinleşene kadar kaçırılmasını önlemek amacıyla CMK m. 128 uyarınca 'el konulur'. El koyma, müsadere kararının infaz edilebilmesi için bir 'güvence' fonksiyonu görür. Yargılama sonunda müsadere kararı verilirse, el koyma sona erer ve malın mülkiyeti devlete geçer. Müsadere kararı verilmezse, el koyma kaldırılarak mal sahibine iade edilir.