5271 sayılı CMK'nın 128. maddesinde el konulabilecek malvarlığı değerleri arasında 'kıymetli evrak' da sayılmaktadır. 'Kıymetli evrak' kavramından ne anlaşılmalıdır ve bir çek veya senede bu madde uyarınca el konulması, onun ciro veya tahsilini nasıl etkiler?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #189449

'Kıymetli evrak' kavramı, Türk Ticaret Kanunu'nda tanımlanan, içerdiği hakkın senetten ayrı olarak ileri sürülemediği ve devredilemediği belgeleri ifade eder. Başlıca örnekleri; çek, bono (emre muharrer senet), poliçe ve hisse senedidir. Bir çek veya senede CMK m. 128 uyarınca el konulması, o evrak üzerindeki tüm tasarruf yetkilerini dondurur. Bunun sonuçları şunlardır: 1. **Cironun Engellenmesi:** El konulan kıymetli evrak, başkasına ciro edilerek devredilemez. Yapılsa bile bu ciro geçersizdir. El koyma, evrakın dolaşım kabiliyetini ortadan kaldırır. 2. **Tahsilin Engellenmesi:** Evrakın hamili (elinde bulunduran), bankaya veya borçluya ibraz ederek bedelini tahsil edemez. El koyma kararı, ilgili bankaya veya borçluya da tebliğ edilerek ödeme yapmaları engellenir. 3. **Fiziken Muhafaza:** El koyma, genellikle kıymetli evrakın fiziken adli emanete alınması suretiyle gerçekleştirilir. Bu, senedin kaybolmasını veya üzerinde tahrifat yapılmasını da önler. Özetle, el koyma kararı, kıymetli evrakın içerdiği hakkın kullanılmasını ve devredilmesini tamamen durduran, onu hukuken ve fiilen donduran bir tedbirdir. Yargılama sonunda verilecek karara kadar bu durum devam eder.