5271 sayılı CMK'nın 128. maddesinde yer alan el koyma tedbiri ile 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nda (İİK) düzenlenen 'ihtiyati haciz' tedbirini, amaçları ve hukuki nitelikleri açısından karşılaştırınız.

Bu iki tedbir, amaçları ve hukuki nitelikleri açısından temelde birbirinden ayrılır: 1. **Hukuki Nitelik ve Alan:** - **CMK m. 128 El Koyma:** Bir 'ceza muhakemesi koruma tedbiri'dir. Kamu hukuku alanına aittir. - **İİK İhtiyati Haciz:** Bir 'özel hukuk geçici hukuki koruma tedbiri'dir. Özel hukuk (icra ve iflas hukuku) alanına aittir. 2. **Amaç:** - **CMK m. 128 El Koyma:** Amacı, bir suçun işlenmesiyle elde edildiği düşünülen malvarlığı değerlerinin, yargılama sonunda verilmesi muhtemel 'kazanç müsaderesi' (TCK m. 55) kararının infazını güvence altına almaktır. Yani, suç gelirinin kaçırılmasını önlemeyi hedefler. - **İİK İhtiyati Haciz:** Amacı, bir para alacağının alacaklısının, borçlunun mallarını kaçırması riskine karşı, alacağının tahsilini güvence altına almaktır. Yani, özel bir borcun ödenmesini temin etmeyi hedefler. 3. **Dayanak:** - **CMK m. 128 El Koyma:** Dayanağı, katalog suçlardan birinin işlendiğine ve malvarlığının bu suçtan elde edildiğine dair 'kuvvetli suç şüphesi'dir. - **İİK İhtiyati Haciz:** Dayanağı, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir 'para alacağı'nın varlığı ve borçlunun mallarını kaçırma ihtimalidir. 4. **Sonuç:** - **CMK m. 128 El Koyma:** Yargılama sonunda mahkumiyet ve müsadere kararı verilirse, el konulan malvarlığı devlete geçer. Beraat veya müsadereye yer olmadığı kararı verilirse, malvarlığı sahibine iade edilir. - **İİK İhtiyati Haciz:** Alacaklı, ihtiyati hacizden sonra icra takibi başlatır ve takibin kesinleşmesiyle ihtiyati haciz, kesin hacze dönüşür. Alacaklı, bu malları sattırarak alacağını tahsil eder. Borçlu borcunu öderse veya takip iptal edilirse haciz kalkar. Özetle, biri suç geliriyle mücadele için kamusal bir tedbir, diğeri ise özel bir alacağın tahsili için bireysel bir tedbirdir.