TCK m. 168'in uygulanabilmesi için failin 'pişmanlık' göstermesi aranırken, karşılaştırmalı hukuktaki (Alman, Fransız, İspanyol) adlandırmalarda da 'Tätige Reue', 'Repentir actif', 'Arrepentimiento activo eficaz' gibi benzer vurguların yapılması, bu müessesenin evrensel ceza hukuku ilkeleriyle nasıl bir bağ kurduğunu gösterir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #189423

Bu benzer adlandırmalar, etkin pişmanlık müessesesinin evrensel ceza hukuku ilkeleriyle derin bir bağ kurduğunu ve ortak bir suç politikası felsefesini yansıttığını gösterir. Bu bağ şu ilkeler etrafında şekillenir: 1. **Onarıcı Adalet (Restorative Justice):** Modern ceza hukukunun sadece cezalandırmayı değil, aynı zamanda suçun yarattığı zararı onarmayı ve toplumsal barışı yeniden tesis etmeyi amaçladığı 'onarıcı adalet' anlayışının bir yansımasıdır. 'Etkin' (actif, activo, tätige) kelimesi, failin bu onarım sürecine aktif katılımını vurgular. 2. **Cezanın Bireyselleştirilmesi ve Faydacılık:** Ceza, sadece işlenen fiile göre değil, failin kişiliğine ve suç sonrası davranışlarına göre de bireyselleştirilmelidir. Failin pişmanlık gösterip zararı gidermesi, onun topluma yeniden kazandırılabileceğine dair olumlu bir işarettir. Bu olumlu davranışın ceza indirimiyle ödüllendirilmesi, hem o faili teşvik eder hem de diğer potansiyel faillere olumlu bir mesaj vererek 'faydacı' bir amaca hizmet eder. 3. **Sübjektif Unsurun Önemi:** 'Pişmanlık' (repentir, reue) kelimesi, ceza hukukunun sadece fiilin objektif sonucuna değil, failin sübjektif tutumuna da değer verdiğini gösterir. Bu, failin iç dünyasındaki değişimi ve yeniden sosyalleşme potansiyelini dikkate alan insancıl bir yaklaşımdır. Her ne kadar Yargıtay bu unsuru objektifleştirse de, temelinde yatan felsefe budur. Sonuç olarak, farklı hukuk sistemlerindeki benzer terminoloji, etkin pişmanlığın, sadece mağdurun zararını gidermekten ibaret mekanik bir süreç olmadığını; aynı zamanda failin olumlu iradesini ve toplumsal barışın yeniden kurulmasını hedefleyen evrensel bir ceza politikası aracı olduğunu göstermektedir.