5271 sayılı CMK'nın 150/2. maddesi 'çocuk' için zorunlu müdafiliği öngörürken, 18 yaşını doldurmuş ancak akıl hastalığı veya zayıflığı nedeniyle kısıtlanmış ve kendisine vasi atanmış bir sanık, bu madde kapsamında mıdır? Bu sanığa müdafi atanmasının hukuki dayanağı ne olurdu?

18 yaşını doldurmuş ancak kısıtlanmış bir sanık, 'çocuk' tanımına girmez. Ancak bu sanığa müdafi atanmasının hukuki dayanağı, CMK m. 150/2'deki diğer haller olabilir: 1. **'Kendisini Savunamayacak Derecede Malul Olma' Hali:** Kısıtlanmasına neden olan akıl hastalığı veya zayıflığı, aynı zamanda onun ceza muhakemesinde iddia ve savunmaları anlama, delilleri değerlendirme ve kendi lehine olan hususları ileri sürme yeteneğini ortadan kaldırıyorsa, bu durum 'kendisini savunamayacak derecede malul' olma hali olarak kabul edilir. Bu, en kuvvetli ve doğrudan hukuki dayanaktır. Mahkeme, bu durumu tespit ettiğinde, sanığın veya vasisinin talebi olmasa bile re'sen müdafi atamak zorundadır. 2. **'İstem Halinde Atama' (CMK m. 150/1):** Eğer mahkeme, kısıtlılık halinin 'kendisini savunamayacak derecede' bir maluliyet oluşturmadığına, ancak sanığın yine de hukuki yardıma ihtiyacı olduğuna kanaat getirirse, sanığa veya vasisine müdafi isteyip istemediklerini sorar. İstemeleri halinde CMK m. 150/1 uyarınca bir müdafi görevlendirilir. Uygulamada, kısıtlı bir sanığın durumu, neredeyse her zaman 'kendisini savunamayacak derecede malul' olma karinesi taşıdığından, mahkemelerin CMK m. 150/2 uyarınca doğrudan zorunlu müdafi ataması, savunma hakkının güvencesi açısından en doğru yaklaşımdır.