5271 sayılı CMK'nın 128. maddesinin 9. fıkrası 'Bu madde hükümlerine göre elkoymaya... ancak hâkim karar verebilir' demektedir. Gecikmesinde sakınca bulunan bir halde Cumhuriyet Savcısı, CMK m. 127'ye dayanarak CMK m. 128 kapsamındaki bir malvarlığı değerine (örneğin bir banka hesabına) el koyma kararı verebilir mi? Bu iki maddenin birbiriyle ilişkisini ve özel-genel hüküm durumunu tartışınız.

Hayır, veremez. CMK m. 127, genel olarak eşyaya el koyma usulünü düzenler ve gecikmesinde sakınca bulunan hallerde savcıya ve hatta kolluk amirine yetki tanır. Ancak CMK m. 128, taşınmazlar, banka hesapları, şirket payları gibi özel ve mülkiyet hakkına daha derin müdahale içeren malvarlığı değerlerine el konulmasını düzenleyen 'özel' bir hükümdür. Bu maddenin 9. fıkrası, bu tür el koymalara 'ancak hâkim karar verebilir' diyerek, savcının veya kolluğun yetkisini açıkça istisna etmiştir. Hukukta 'özel hüküm, genel hükmü ilga eder' (lex specialis derogat legi generali) ilkesi gereğince, CMK m. 128 kapsamındaki bir el koyma işlemi için CMK m. 127'deki genel yetki kuralı uygulanamaz. Dolayısıyla, ne kadar acil veya gecikmesinde sakınca bulunan bir durum olursa olsun, bir banka hesabına, taşınmaza veya araca CMK m. 128 kapsamında el konulması için mutlaka bir hâkim kararı gereklidir. Savcının bu yönde vereceği bir karar hukuka aykırı olur.