5271 sayılı CMK m. 309/4-d, kanun yararına bozma durumunda Yargıtay ceza dairesine 'daha hafif bir cezanın verilmesini gerektiriyorsa bu hafif cezaya doğrudan hükmeder' yetkisi vermektedir. Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 2018/373 K. sayılı kararına göre, bozma nedeni sanık hakkında bir yıldan az hapis cezası verilmesini gerektiriyorsa ve bu durum HAGB gibi kişiselleştirme kurumlarının uygulanma ihtimalini doğuruyorsa, Yargıtay doğrudan daha hafif cezaya hükmedebilir mi?

Hayır, edemez. YCGK 2018/373 K. sayılı kararında bu konuya önemli bir sınırlama getirmiştir. CMK m. 309/4-d'deki 'doğrudan hükmetme' yetkisi, ceza miktarının basit bir matematiksel işlemle belirlenebildiği ve başka bir takdir veya değerlendirme gerektirmeyen durumlar için geçerlidir. Ancak, kanun yararına bozma sonucunda sanığın alacağı cezanın miktarı, Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB), seçenek yaptırımlara çevirme veya erteleme gibi mahkemenin takdirini ve sanığın kişisel durumunun değerlendirilmesini gerektiren kurumların (kişiselleştirme kurumları) uygulama alanına giriyorsa, durum değişir. Bu kurumların uygulanıp uygulanmayacağına karar vermek, sanığı bizzat gözlemleyen ve delilleri doğrudan değerlendiren yerel mahkemenin yetkisindedir. Bu gibi durumlarda Yargıtay, davanın esasının tam olarak çözülmediğini kabul eder ve CMK m. 309/4-d yerine, yeniden yargılama yapılmasını ve kişiselleştirme kurumlarının değerlendirilmesini öngören CMK m. 309/4-b'yi uygular. Yani dosyayı, gerekli kararı vermesi için yerel mahkemeye gönderir.