HMK Madde 297'deki 'Hükmün Kapsamı' hükmü, kısa karar ile gerekçeli karar arasındaki tutarlılık ilkesini nasıl güvence altına almaktadır? Bu tutarlılık ilkesinin ihlali durumunda Yargıtay'ın hukuki yaklaşımı ve bu ihlalin 'kamu düzeni' ile ilişkisini açıklayınız. Ayrıca, bu tür bir çelişkinin kararın infazı üzerindeki etkilerini tartışınız.
HMK Madde 297, hükmün taşıması gereken zorunlu unsurları belirlerken, aynı zamanda kararın tutarlı ve anlaşılır olmasını sağlamayı hedefler. Bu hedefin en kritik yönlerinden biri, duruşmada tefhim edilen 'kısa karar' ile sonradan yazılan 'gerekçeli karar' arasındaki tutarlılıktır. HMK Madde 297/2 ve HMK Madde 298/2 bu tutarlılığı güvence altına alır. **Hükmün Kapsamı ve Tutarlılık İlkesi:** * **HMK 297/2:** 'Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir.' Bu madde, kısa kararın (hüküm fıkrasının) netliğini ve kesinliğini vurgular. * **HMK 298/2:** 'Gerekçeli karar, tefhim edilen hükme aykırı olamaz.' Bu madde, gerekçeli kararın, kısa kararın içeriğiyle birebir örtüşmesi gerektiğini açıkça belirtir. Kısa karar, hükmün özeti ve çekirdeğidir; gerekçeli karar ise bu özeti açıklayan ve dayanaklarını gösteren kısımdır. Hukuken, tek bir hüküm vardır ve bu hüküm kısa karar ile tefhim edildiğinde hukuki varlık kazanır. **Tutarlılık İlkesinin İhlali ve Yargıtay'ın Yaklaşımı:** Kısa karar ile gerekçeli karar arasında çelişki bulunması, Yargıtay tarafından çok ciddi bir usul hatası olarak kabul edilir ve genellikle 're'sen' (kendiliğinden) bozma nedeni sayılır. Bu durum 'kamu düzeni'ne ilişkin bir aykırılık olarak değerlendirilir. * **Kamu Düzeni ile İlişkisi:** Yargıtay İçtihatları Birleştirme Genel Kurulu'nun 10.04.1992 tarih ve 7/4 sayılı kararında da belirtildiği üzere, kısa kararla gerekçeli kararın çelişkili bulunması doğrudan bozma nedenidir. Bu çelişki, yargılamanın aleniyeti (Anayasa m.141) ve kararların alenen tefhim edilmesi ilkesine aykırıdır. Mahkemelerin ve yargının saygınlığı ile güvenilirliği, kararlarının şeffaf ve tutarlı olmasından beslenir. Çelişkili kararlar, 'kamuoyunun mahkemelere olan güveninin sarsılmasına' yol açar (YHGK'nın 2009/19-109 E., 2009/123 K. sayılı ilamı). **Örnekler ve İnfaz Üzerindeki Etkileri:** * **Yargıtay 8. Hukuk Dairesi'nin 2018/13200 E., 2018/15774 K. sayılı kararı (İstihkak Davası):** Bu kararda, kısa kararda bir talebin reddine karar verilmişken, gerekçeli kararda bu red sonucuna yer verilmemesi çelişki olarak kabul edilmiş ve 'Mahkeme hükmü tek olduğundan ve kısa kararla aynı sonuçları taşıyacağından kısa karar ve gerekçeli karar arasında çelişki halinde ortada yasaya uygun bir hükmün varlığından söz edilemez' denilmiştir. Bu, kararın infazı açısından büyük belirsizlik yaratır; reddedilen bir talebin gerekçeli kararda hiç bahsedilmemesi, o talebin hala açıkta kalıp kalmadığı sorusunu doğurur. * **Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin 2016/21686 E., 2018/9343 K. sayılı kararı (Boşanma Davası):** Bu kararda, mahkemenin hem davalı erkeğin kusurlarını affettiği gerekçesiyle kadının davasını reddetmesi hem de erkeğin tam kusurlu olduğu gerekçesiyle erkeğin birleşen davasını reddetmesi 'hükmün gerekçesi bakımından çelişki' yaratmıştır. Gerekçedeki bu çelişki bile tek başına bozma sebebi sayılmıştır. Gerekçedeki çelişki doğrudan hükme yansımasa da, kararın dayanağının sağlam olmadığını gösterir. * **Yargıtay 13. Hukuk Dairesi'nin 2016/2987 E., 2018/7995 K. sayılı kararı (İcra İtirazının İptali):** Bu kararda, davalıların temerrüt faizine itiraz ettiği kısım hakkında gerekçede karar verildiği belirtilmesine rağmen, hüküm fıkrasında bu hususta net bir karar bulunmaması çelişki oluşturmuştur. Bu durum, icra takibinin hangi miktarlar üzerinden devam edeceği konusunda infazda tereddüt yaratacaktır. * **Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'nin 2016/17476 E., 2018/9097 K. sayılı kararı (Tapu Kaydı Düzeltme):** Bu kararda, kısa kararda davanın reddine karar verildiği halde gerekçeli kararda kabulüne dair hüküm kurulması, ve yanlışlığın fark edilmesi üzerine 'usule aykırı şekilde yeniden red kararı yazılması' çelişki olarak kabul edilmiş ve bozma nedeni sayılmıştır. Bu tür bir durum, hangi kararın geçerli olduğu konusunda infaz makamlarını büyük bir ikilemde bırakır. Sonuç olarak, kısa karar ile gerekçeli karar arasındaki tutarlılık, kararın hukuki geçerliliği, infaz edilebilirliği ve yargıya olan güvenin sürdürülebilirliği için vazgeçilmezdir. Yargıtay, bu ilkenin ihlalini, kararın kendisinin varlığını ve hukuki gücünü tartışmalı hale getiren önemli bir usul noksanlığı olarak değerlendirir.