6098 sayılı TBK'nın 20-25. maddelerinde düzenlenen 'genel işlem koşulları' denetiminin üç aşaması (yürürlük, yorum, içerik) nelerdir ve bu denetimlerin her birinin temel amacı nedir?

Genel işlem koşullarının denetimi üç aşamalı bir süreçtir: 1) Yürürlük (Kapsam) Denetimi (TBK m. 21): Bu aşamanın amacı, genel işlem koşulunun sözleşmenin bir parçası haline gelip gelmediğini kontrol etmektir. Bunun için sözleşmeyi düzenleyenin, karşı tarafa bu koşulların varlığı hakkında açıkça bilgi verip içeriğini öğrenme imkanı sağlaması ve karşı tarafın da bu koşulları kabul etmesi gerekir. Ayrıca bu aşamada, sözleşmenin niteliğine ve işin özelliğine yabancı olan 'şaşırtıcı koşullar' da denetlenir. Bu şartları sağlamayan koşullar 'yazılmamış' sayılır. 2) Yorum Denetimi (TBK m. 22): Bu aşamanın amacı, açık ve anlaşılır olmayan veya birden çok anlama gelen genel işlem koşullarının, sözleşmeyi düzenleyenin aleyhine ve karşı tarafın lehine yorumlanmasını sağlamaktır. 3) İçerik Denetimi (TBK m. 25): Bu son aşamanın amacı ise, yürürlüğe girmiş ve yorumlanmış olan bir genel işlem koşulunun, dürüstlük kurallarına aykırı olarak karşı tarafın aleyhine veya onun durumunu ağırlaştırıcı nitelikte olup olmadığını denetlemektir. Bu nitelikteki hükümler 'kesin olarak hükümsüzdür'. (Y11HD-K.2018/3744) (barandogan.av.tr/blog/borclar-hukuku/genel-islem-kosullari/).