Yargılamanın iadesi talebi üzerine mahkeme, yeniden yargılama yaparak önceki hükmü tamamen veya kısmen değiştirebilir. Ancak hangi iki durumda mahkeme, başka bir inceleme yapmaksızın hükmü doğrudan 'iptal eder'?

HMK m. 380/2, iki özel durumda mahkemenin, yargılamanın iadesi sebebinin varlığını tespit ettikten sonra başka bir esasa ilişkin inceleme yapmadan hükmü doğrudan iptal etmesini öngörür. Bu durumlar şunlardır: 1) Davanın, vekil veya temsilci olmayan kimselerin huzuruyla görülmüş ve karara bağlanmış olması (HMK m. 375/1-c): Burada, tarafın usulüne uygun bir şekilde temsil edilmemesi gibi çok temel bir yargılama hatası söz konusudur. 2) Tarafları, konusu ve sebebi aynı olan bir davada, önceki kesinleşmiş hükme aykırı yeni bir hüküm verilmiş ve bu hükmün de kesinleşmiş olması (HMK m. 375/1-h): Bu durum, 'kesin hüküm (res judicata)' ilkesinin ağır bir ihlalidir. Bu iki halde, yargılamanın esasına girmeye gerek yoktur, çünkü yargılamanın temeli usulen sakattır. Mahkeme, bu sebeplerden birinin varlığını tespit ettiğinde, başka bir inceleme yapmaksızın ilk hükmü iptal etmekle yetinir.