TBK m. 525'e göre, simsarlık sözleşmesinde kararlaştırılan ücretin 'aşırı' olması durumunda, bu ücretin indirilmesini kim, hangi hukuki yola başvurarak talep edebilir ve mahkeme bu talebi hangi kritere göre değerlendirir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #188325

Simsarlık sözleşmesinde aşırı bir ücret kararlaştırılmışsa, bu ücretin indirilmesini, ücreti ödemekle yükümlü olan 'borçlu' (genellikle simsarın iş sahibi) talep edebilir. Borçlu, bu talebini açacağı bir dava ile veya kendisine karşı açılmış bir alacak davasında 'defi' olarak ileri sürebilir. Bu, TBK m. 525'in borçluya tanıdığı özel bir haktır. Mahkeme, bu talebi değerlendirirken, hakime geniş bir takdir yetkisi veren 'hakkaniyet' kriterini kullanır. Hakim, simsarın harcadığı emek, yaptığı masraflar, işin niteliği, süresi, o piyasadaki teamüller ve elde edilen sonuç gibi unsurları göz önünde bulundurarak, kararlaştırılan ücretin fahiş olup olmadığına ve ne kadar indirilmesi gerektiğine 'hakkaniyete uygun olarak' karar verir. Bu hüküm, sözleşme serbestisi ilkesine, zayıf tarafı korumak amacıyla getirilmiş önemli bir istisnadır.