CMK m. 1'in gerekçesinde, kanunun 'kamu davası bakımından temel bir kanun olduğu' ve 'diğer kanunlarda yer alan özel usullerin saklı bulunduğu' belirtilmiştir. Bu ifadeler, CMK ile diğer kanunlardaki özel yargılama usulleri arasındaki ilişkiyi nasıl tanımlamaktadır?
Bu ifadeler, CMK'nın ceza yargılaması alanında 'genel kanun' (lex generalis), diğer kanunlarda yer alan özel yargılama usullerinin ise 'özel kanun' (lex specialis) niteliğinde olduğunu tanımlamaktadır. Hukukun temel ilkelerinden olan 'özel kanun genel kanunu ilga eder' (lex specialis derogat legi generali) prensibi gereğince, bir uyuşmazlıkta hem CMK'da hem de özel bir kanunda (örneğin, Basın Kanunu, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu) farklı bir usul kuralı varsa, öncelikle özel kanundaki hüküm uygulanır. Ancak, özel kanunda düzenlenmemiş olan tüm usuli konularda, CMK hükümleri 'tamamlayıcı' nitelikte olup, genel çerçeveyi çizer ve boşlukları doldurur. Dolayısıyla, CMK tüm ceza yargılamalarının temelini oluştururken, özel kanunlar kendi alanlarına özgü istisnai veya farklı usuller getirebilir.