Menfi tespit davasına bakan mahkeme, takibe konu alacağın varlığını veya yokluğunu incelerken hangi hukuk dalının kurallarına göre yargılama yapar ve ispat yükü kural olarak kime aittir?

Menfi tespit davası, İcra ve İflas Kanunu'nda (İİK m. 72) düzenlenmiş olmasına rağmen, özü itibarıyla bir borcun var olup olmadığının maddi hukuk kurallarına göre tespit edildiği bir davadır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun E. 2009/18-364, K. 2009/428 sayılı kararında da belirtildiği gibi, bu dava 'gerek maddi gerekse usul hukuku bakımından genel hükümlere tabi bir davadır'. Yani yargılama, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) hükümlerine göre yürütülür. İspat yükü (HMK m. 190), kural olarak, bir vakıadan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Menfi tespit davasında davacı (borçlu), bir borcun 'olmadığını' iddia ettiği için, kural olarak ispat yükü davacı borçludadır. Ancak, hukuki ilişkinin niteliğine göre (örneğin, alacağın senede bağlı olması) ispat yükü yer değiştirebilir. Davalı alacaklı, alacağın dayandığı temel hukuki ilişkiyi ispatlamakla yükümlü olabilir.