Blockchain teknolojisi kullanılarak oluşturulan 'akıllı sözleşmeler'in hukuki niteliği nedir? Bu sözleşmelerin, geleneksel sözleşmelerden temel farklarını 'ifa' ve 'yargısal denetim' açısından değerlendiriniz.

Akıllı sözleşmeler, belirli koşullar gerçekleştiğinde aracıya veya insan müdahalesine gerek kalmaksızın kendiliğinden çalışan bilgisayar kodlarıdır. Hukuki niteliği tartışmalı olmakla birlikte, tarafların iradelerinin birleştiği ve belirli hukuki sonuçlar doğurmaya yönelik olduğu için Borçlar Hukuku anlamında bir 'sözleşme' olarak kabul edilebilirler. Geleneksel sözleşmelerden temel farkları şunlardır: 1) İfa: Geleneksel sözleşmelerde ifa, tarafların eylemlerine bağlıdır ve ifa etmeme (temerrüt) riski vardır. Akıllı sözleşmelerde ise ifa, kodun içine yazılan koşullar gerçekleştiğinde 'otomatik' ve 'zorunlu' olarak gerçekleşir. 'Kod kanundur' (code is law) ilkesi geçerlidir. İfa etmeme riski minimize edilmiştir. 2) Yargısal Denetim: Geleneksel sözleşmelerde uyuşmazlıklar mahkemeler tarafından çözülür. Hakim, sözleşmeyi yorumlayabilir, uyarlayabilir veya iptal edebilir. Akıllı sözleşmeler ise kendi kendini icra ettiği için, uyuşmazlık anında doğrudan yargısal müdahaleye kapalıdır. Uyuşmazlıkların çözümü için ya sözleşme koduna önceden tahkim veya alternatif uyuşmazlık çözüm mekanizmalarının eklenmesi ya da sonradan geleneksel mahkemelere başvurulması gerekir ki bu da akıllı sözleşmenin otomatiklik avantajını zayıflatır.