İİK m. 278 ve 280'de düzenlenen iptale tabi tasarruflar arasındaki temel farkları, özellikle 'ispat yükü' ve 'kötü niyet' unsurları açısından karşılaştırınız. Yakın akrabalar arası yapılan tasarruflarda kanunun getirdiği karine nedir?

İİK m. 278, 'ivazsız (karşılıksız) tasarruflar' ve kanunen ivazsız sayılan bazı durumları (örneğin yakın akrabalar arası veya aşırı düşük bedelli devirler) düzenler. Bu maddede, işlemin acizden veya hacizden önceki 2 yıl içinde yapılması yeterlidir; alacaklının, işlemi devralan üçüncü kişinin 'kötü niyetli' olduğunu ispatlamasına gerek yoktur. Kanun, bu işlemleri kendiliğinden iptale tabi sayar. Özellikle, borçlunun karısı, kocası, alt ve üst soyu ile üçüncü dereceye kadar kan ve kayın hısımları, evlat edineni veya evlatlığı ile yaptığı ivazlı tasarruflarda, üçüncü kişinin borçlunun durumunu ve alacaklıya zarar verme kastını bildiği varsayılır (karine). Üçüncü kişi bu karineyi ancak aksi yönde delillerle çürütebilir. Buna karşılık İİK m. 280, 'alacaklılara zarar verme kastıyla yapılan tasarrufları' düzenler. Bu maddeye dayalı iptal davasında, alacaklının, borçlunun zarar verme kastıyla hareket ettiğini ve işlemi devralan üçüncü kişinin de bu kastı bildiğini veya bilmesi gerektiğini ispatlaması gerekir. Bu maddede ispat yükü tamamen alacaklıdadır.