İdari davaya konu olabilecek bir idari işlemin taşıması gereken 'kesin' ve 'yürütülmesi gereken (icrai)' olma nitelikleri ne anlama gelir? İYUK m. 14 ve 15 uyarınca, bu nitelikleri taşımayan bir işleme karşı açılan davanın sonucu ne olur?

Bir idari işlemin idari davaya konu olabilmesi için taşıması gereken bu iki nitelik şunlardır: 1) Kesin Olma: İşlemin, idari makamın iradesini son ve nihai olarak ortaya koyması, hukuki sonuç doğurmaya hazır hale gelmesi demektir. Hazırlık işlemleri (örneğin, bir soruşturma açılması), tavsiye, görüş bildirme gibi hukuki durumu tek başına değiştirmeyen işlemler 'kesin' değildir ve bunlara karşı dava açılamaz. İşlemin kesinleşmesi için, varsa zorunlu idari başvuru yollarının da tüketilmiş olması gerekir. 2) Yürütülmesi Gereken (İcrai) Olma: İşlemin, ilgili kişilerin hukuksal durumunda tek taraflı olarak bir değişiklik yaratma, onlara yeni haklar veya yükümlülükler getirme ya da mevcut durumu etkileme gücüne sahip olmasıdır. İdarenin kendi iç işleyişine yönelik, dış dünyaya etki etmeyen işlemler (iç düzen işlemleri) icrai değildir. İYUK m. 14/3-d uyarınca, dava konusu işlemin bu nitelikleri taşıyıp taşımadığı ilk incelemede değerlendirilir. Eğer mahkeme, dava konusu işlemin 'kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olmadığına' kanaat getirirse, İYUK m. 15/1-b uyarınca davayı 'incelenmeksizin reddeder'. Bu, davanın esasına girilmeden, dava açma koşulu (dava konusu edilebilir işlem) yokluğu nedeniyle verilen bir usulü ret kararıdır.