Sezer - Türkiye kararında, İHAS m.13 (etkili başvuru hakkı) ihlali kararı verilmesinin sebebi nedir? Olayın geçtiği tarihte yürürlükte olan 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 135. maddesi, 'kınama' cezasına karşı neden etkili bir başvuru yolu sunmamaktaydı?

İHAM'ın Sezer - Türkiye kararında İHAS m. 13 (etkili başvuru hakkı) ihlali kararı vermesinin sebebi, başvurucunun kendisine verilen kınama cezasını, bağımsız ve tarafsız bir yargı merciine taşıma imkanının bulunmamasıdır. Etkili başvuru hakkı, bir hakkının ihlal edildiğini iddia eden herkesin, bu iddiasını karara bağlama yetkisine sahip bir ulusal makam önünde ileri sürebilmesini gerektirir. Olayın yaşandığı tarihte yürürlükte olan 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun eski 135. maddesi, 'uyarma ve kınama' cezalarına karşı sadece idari bir itiraz yolu öngörmekteydi. Bu cezalara karşı 'idari yargı yolu' kapalıydı. Başvurucu da bu nedenle cezanın iptali için Valiliğe itiraz etmiş ve itirazı reddedilince iç hukuk yolları tükenmiştir. İHAM'a göre, Valilik gibi tamamen idari nitelikteki bir makama yapılan itiraz, 'etkili bir başvuru yolu' olarak kabul edilemez. Çünkü; 1) Bağımsızlık ve Tarafsızlık: İtiraz edilen makam (Valilik), işlemi yapan idarenin (Milli Eğitim Müdürlüğü) hiyerarşik üstüdür ve yürütme organının bir parçasıdır. Yargısal bir bağımsızlık ve tarafsızlık güvencesi sunmaz. 2) Karar Verme Yetkisi: İdari itiraz mekanizması, yargısal bir denetimin sağladığı güvenceleri (duruşmalı yargılama, delillerin serbestçe tartışılması, gerekçeli karar vb.) sağlamaz. Bu nedenle, sadece idari bir makama itiraz imkanı sunulması ve yargı yolunun kapatılması, İHAS m. 13'te güvence altına alınan etkili başvuru hakkının ihlali anlamına gelmektedir. (Not: Daha sonra 6111 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikle 657 s. DMK m.135 değiştirilmiş ve tüm disiplin cezalarına karşı idari yargı yolu açılmıştır.)