657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 92. maddesine göre, memurluktan kendi isteğiyle çekilmiş bir kişinin yeniden memuriyete atanabilmesinin temel şartları nelerdir? Bu atamada, kişinin önceki derece ve kademesinin korunması nasıl sağlanır?

657 sayılı DMK m. 92'ye göre, memurluktan kendi isteğiyle çekilmiş veya çekilmiş sayılan bir kişinin yeniden memuriyete atanabilmesinin temel şartları şunlardır: 1) Çekilme Sayısı Sınırlaması: Kişinin en fazla 'iki defa' memurluktan çekilmiş olması gerekir. Üçüncü kez çekilen birinin bu madde kapsamında yeniden atanması mümkün değildir. 2) Boş Kadro Bulunması: Atanmak istenen kurumda, kişinin ayrıldığı sınıfta boş bir kadronun mevcut olması zorunludur. 3) Sınıfın Niteliklerini Taşıma: Kişinin, atanacağı sınıfın gerektirdiği eğitim, tecrübe gibi nitelikleri (örneğin, mühendis kadrosu için mühendislik diploması) taşıması gerekir. Bu şartlar sağlandığında, atama idarenin takdirindedir. Kişinin önceki derece ve kademesinin korunması ise kural olarak şu şekilde sağlanır: Maddeye göre kişi, 'ayrıldığı tarihte almakta oldukları aylık derecesine eşit bir derecenin aynı kademesine' atanır. Eğer bu derecede boş kadro yoksa, DMK m. 45'e göre daha aşağı bir derecedeki kadroya atanması da mümkündür. Ancak bu durumda, DMK m. 161/B uyarınca 'kazanılmış hak aylık derecesi' saklı tutulur ve maaş hesabı, eski derecesindeki göstergeye göre yapılır. Dolayısıyla kanun, yeniden atanan memurun mali ve özlük hakları açısından ciddi bir kayba uğramasını engellemeyi amaçlamıştır. Danıştay kararlarında da (Ör: Danıştay 5. D., E:1991/4040), kazanılmış hakların korunmasının asıl ilke olduğu vurgulanmaktadır.