Tüzel kişilerin (örneğin bir şirketin) 'işyeri ihtiyacı nedeniyle tahliye davası' açabilmesinin koşulları nelerdir? Şirket temsilcisinin kişisel ihtiyacı, şirket adına dava açılmasına gerekçe olabilir mi? (Y3HD-K.2017/2601)

Tüzel kişilerin, maliki oldukları bir taşınmaz için 'işyeri ihtiyacı nedeniyle tahliye davası' açabilmeleri, gerçek kişilerden farklı ve daha sıkı koşullara bağlıdır. Koşullar şunlardır: 1) İhtiyacın Tüzel Kişiliğe Ait Olması: İhtiyaç, tüzel kişiliğin (şirketin, derneğin vb.) kendi faaliyetleri için olmalıdır. Metindeki Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 2015/7927 sayılı kararında belirtildiği gibi, 'Gerçek kişilerin kendi mülklerini şirket ihtiyacı nedeniyle tahliye ettirebilmeleri mümkün değildir. Tüzel kişiler ancak kendilerine ait kiralananı kendi ihtiyaçları için tahliye ettirebilirler.' 2) Faaliyet Konusuyla İlgili Olması: Talep edilen tahliye, şirketin ana sözleşmesinde belirtilen faaliyet (iştigal) konularından biriyle ilgili olmalıdır. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 2017/2601 sayılı kararında vurgulandığı gibi, 'Şirket ana sözleşmesinde yer almayan bir konuda şirketin ihtiyacının varlığından söz edilemez.' Örneğin, ana sözleşmesinde sadece inşaat faaliyeti yazan bir şirket, 'restoran açmak için' işyeri ihtiyacı nedeniyle tahliye davası açamaz. Şirket temsilcisinin (yönetim kurulu başkanı, müdür vb.) kişisel ihtiyacı, şirket adına dava açılmasına gerekçe olamaz. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 2017/2601 sayılı kararında, mahkemenin 'davacı şirket temsilcisi ...‘in yaşamını devam ettirebilmesi için kiralananın tahliyesine gerek bulunmadığı yönündeki bilirkişi raporu'nu hükme esas alması hatalı bulunmuştur. Çünkü dava, şirket ihtiyacına dayalıdır ve değerlendirmenin şirket temsilcisinin kişisel ihtiyacına göre değil, şirketin kurumsal ihtiyacının gerçek, samimi ve zorunlu olup olmadığına göre yapılması gerekir.